Terminy i formalności · Opublikowano: 27.10.2026

Spóźniłeś się z wnioskiem? Prośba o przywrócenie terminu

Opracowanie: Bez Zbywania · Źródła i podstawy

14 dni mija szybko, zwłaszcza gdy osoba chora sama nie rozumie pism, a rodzina dowiaduje się o decyzji za późno. Spóźnienie nie zawsze zamyka sprawę – jeśli nie było w nim Twojej winy.

Trzy warunki

Termin przywraca się na prośbę zainteresowanego, jeżeli (art. 58 KPA):

1. uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy – nie musisz tego udowodnić ponad wszelką wątpliwość, wystarczy uwiarygodnić;
2. złoży prośbę w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia;
3. jednocześnie dopełni czynności – czyli razem z prośbą złoży spóźniony wniosek o ponowne rozpatrzenie.

Terminu na samą prośbę (7 dni) przywrócić się nie da (art. 58 § 3).

Co może być „brakiem winy”

Organy przyjmują, że brak winy zachodzi, gdy przeszkoda była niezależna od strony i nie do przezwyciężenia przy zachowaniu należytej staranności. Typowe przykłady:

• nagła hospitalizacja, ciężki stan zdrowia uniemożliwiający działanie,
• zaburzenia poznawcze lub psychiczne, przez które osoba nie rozumiała pisma i nikt z bliskich o nim nie wiedział,
• błąd w pouczeniu decyzji (np. wskazany zły termin),
• zdarzenia losowe (pożar, powódź, śmierć bliskiej osoby).

Zwykle nie wystarcza: zapomnienie, wyjazd na urlop, „nie zrozumiałem pouczenia” bez związku ze stanem zdrowia.

Wyrok WSA w Łodzi – ważny przykład

WZON w Łodzi odmówił przywrócenia terminu mężczyźnie, który spóźnił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie o tydzień (decyzja odebrana 23.09.2025, termin minął 7.10.2025, wniosek 14.10.2025). Zespół uznał, że niezrozumienie pouczenia to nie przeszkoda – „nieznajomość prawa szkodzi”. Skarżący odpowiadał, że problemy z rozumieniem spraw urzędowych i koncentracją wynikają z jego choroby, co zresztą potwierdzała sama decyzja WZON (znaczne trudności w załatwianiu spraw urzędowych).

WSA w Łodzi (III SA/Łd 958/25, 11.02.2026) uchylił postanowienie – z przyczyn proceduralnych: organ powinien najpierw wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu (art. 134 KPA) i dopiero potem oceniać przesłanki z art. 58. Sąd nie rozstrzygnął jeszcze, czy choroba usprawiedliwiała spóźnienie.

Wniosek dla Ciebie: jeśli spóźnienie wynika ze skutków niepełnosprawności – napisz to wprost i powołaj się na treść decyzji WZON (np. punkty przy czynności 31 „załatwianie spraw urzędowych” czy 10 „koncentrowanie się”). Organ, który sam ustalił, że osoba potrzebuje pomocy w sprawach urzędowych, trudno może twierdzić, że powinna sama poradzić sobie z terminem.

Jak napisać prośbę

1. Adresat: WZON, który wydał decyzję.
2. Oznaczenie decyzji i daty: doręczenia, upływu terminu, ustania przeszkody.
3. Żądanie: „wnoszę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy”.
4. Uzasadnienie: co się stało, dlaczego nie mogłeś działać, kiedy przeszkoda ustała.
5. Dowody: karta szpitalna, zaświadczenie lekarskie, oświadczenie członka rodziny.
6. Załącznik: sam wniosek o ponowne rozpatrzenie.

Szablon: wzór prośby o przywrócenie terminu.

Co dalej

O przywróceniu terminu postanawia organ; na odmowę służy zażalenie (art. 59 § 1 KPA) albo – jak w sprawie łódzkiej – skarga do WSA na postanowienie, zgodnie z pouczeniem w postanowieniu. Jeśli droga się zamknie, pozostaje nowy wniosek przy zmianie stanu albo w wyjątkowych sytuacjach stwierdzenie nieważności.

Spóźnione odwołanie do sądu

W sądzie zasada jest inna: sąd odrzuci spóźnione odwołanie, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się (art. 477⁹ § 3 KPC). Opisz przyczynę w samym odwołaniu.

Najczęstsze pytania

Byłem w szpitalu, a decyzja leżała na poczcie. Czy to wystarczy? Choroba, która uniemożliwiła odbiór lub napisanie pisma, to klasyczny przykład braku winy. Dołącz kartę informacyjną lub zaświadczenie z datami. Licz 7 dni od dnia wyjścia ze szpitala (ustania przyczyny), a nie od doręczenia.

Decyzja była „awizowana” i uznana za doręczoną, a ja o niej nie wiedziałem. Po dwukrotnym awizowaniu decyzja jest uznawana za doręczoną z upływem 14 dni (art. 44 KPA). Jeśli nie mogłeś jej odebrać bez swojej winy (pobyt w szpitalu, opieka nad chorym poza domem), opisz to i udowodnij.

Czy razem z prośbą muszę złożyć sam wniosek o ponowne rozpatrzenie? Tak. Art. 58 § 2 KPA wymaga, by jednocześnie z prośbą dokonać czynności, dla której był termin. Wzór: przywrócenie terminu.

Źródła

• Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1691), art. 58, 59, 134
• Wyrok WSA w Łodzi, III SA/Łd 958/25 (CBOSA)
• Kodeks postępowania cywilnego, art. 477⁹ (arslege.pl)