# Spóźniłeś się z wnioskiem? Prośba o przywrócenie terminu

14 dni mija szybko, zwłaszcza gdy osoba chora sama nie rozumie pism, a rodzina dowiaduje się o decyzji za późno. Spóźnienie nie zawsze zamyka sprawę – jeśli nie było w nim Twojej winy.


## Trzy warunki {#warunki}

Termin przywraca się na prośbę zainteresowanego, jeżeli (art. 58 KPA):

1. **uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy** – nie musisz tego udowodnić ponad wszelką wątpliwość, wystarczy uwiarygodnić;
2. złoży prośbę **w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny** uchybienia;
3. **jednocześnie dopełni czynności** – czyli razem z prośbą złoży spóźniony wniosek o ponowne rozpatrzenie.

Terminu na samą prośbę (7 dni) przywrócić się nie da (art. 58 § 3).

## Co może być „brakiem winy” {#brak-winy}

Organy przyjmują, że brak winy zachodzi, gdy przeszkoda była niezależna od strony i nie do przezwyciężenia przy zachowaniu należytej staranności. Typowe przykłady:

- nagła hospitalizacja, ciężki stan zdrowia uniemożliwiający działanie,
- zaburzenia poznawcze lub psychiczne, przez które osoba nie rozumiała pisma i nikt z bliskich o nim nie wiedział,
- błąd w pouczeniu decyzji (np. wskazany zły termin),
- zdarzenia losowe (pożar, powódź, śmierć bliskiej osoby).

Zwykle **nie** wystarcza: zapomnienie, wyjazd na urlop, „nie zrozumiałem pouczenia” bez związku ze stanem zdrowia.

## Wyrok WSA w Łodzi – ważny przykład {#wsa-lodz}

WZON w Łodzi odmówił przywrócenia terminu mężczyźnie, który spóźnił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie o tydzień (decyzja odebrana 23.09.2025, termin minął 7.10.2025, wniosek 14.10.2025). Zespół uznał, że niezrozumienie pouczenia to nie przeszkoda – „nieznajomość prawa szkodzi”. Skarżący odpowiadał, że problemy z rozumieniem spraw urzędowych i koncentracją wynikają z jego choroby, co zresztą potwierdzała **sama decyzja WZON** (znaczne trudności w załatwianiu spraw urzędowych).

WSA w Łodzi (III SA/Łd 958/25, 11.02.2026) uchylił postanowienie – z przyczyn proceduralnych: organ powinien najpierw wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu (art. 134 KPA) i dopiero potem oceniać przesłanki z art. 58. Sąd nie rozstrzygnął jeszcze, czy choroba usprawiedliwiała spóźnienie.

Wniosek dla Ciebie: jeśli spóźnienie wynika ze skutków niepełnosprawności – **napisz to wprost i powołaj się na treść decyzji WZON** (np. punkty przy czynności 31 „załatwianie spraw urzędowych” czy 10 „koncentrowanie się”). Organ, który sam ustalił, że osoba potrzebuje pomocy w sprawach urzędowych, trudno może twierdzić, że powinna sama poradzić sobie z terminem.

## Jak napisać prośbę {#jak}

1. Adresat: WZON, który wydał decyzję.
2. Oznaczenie decyzji i daty: doręczenia, upływu terminu, ustania przeszkody.
3. Żądanie: „wnoszę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy”.
4. Uzasadnienie: co się stało, dlaczego nie mogłeś działać, kiedy przeszkoda ustała.
5. Dowody: karta szpitalna, zaświadczenie lekarskie, oświadczenie członka rodziny.
6. **Załącznik: sam wniosek o ponowne rozpatrzenie.**

Szablon: [wzór prośby o przywrócenie terminu](https://bezzbywania.pl/wzory/przywrocenie-terminu/).

## Co dalej {#dalej}

O przywróceniu terminu postanawia organ; na odmowę służy zażalenie (art. 59 § 1 KPA) albo – jak w sprawie łódzkiej – skarga do WSA na postanowienie, zgodnie z pouczeniem w postanowieniu. Jeśli droga się zamknie, pozostaje [nowy wniosek](https://bezzbywania.pl/artykuly/odwolanie-czy-nowy-wniosek/) przy zmianie stanu albo w wyjątkowych sytuacjach [stwierdzenie nieważności](https://bezzbywania.pl/artykuly/stwierdzenie-niewaznosci-decyzji-wzon/).

## Spóźnione odwołanie do sądu {#sad}

W sądzie zasada jest inna: sąd odrzuci spóźnione odwołanie, chyba że **przekroczenie terminu nie jest nadmierne** i nastąpiło **z przyczyn niezależnych** od odwołującego się (art. 477⁹ § 3 KPC). Opisz przyczynę w samym odwołaniu.

## Najczęstsze pytania {#pytania}

**Byłem w szpitalu, a decyzja leżała na poczcie. Czy to wystarczy?**
Choroba, która uniemożliwiła odbiór lub napisanie pisma, to klasyczny przykład braku winy. Dołącz kartę informacyjną lub zaświadczenie z datami. Licz 7 dni od dnia wyjścia ze szpitala (ustania przyczyny), a nie od doręczenia.

**Decyzja była „awizowana” i uznana za doręczoną, a ja o niej nie wiedziałem.**
Po dwukrotnym awizowaniu decyzja jest uznawana za doręczoną z upływem 14 dni (art. 44 KPA). Jeśli nie mogłeś jej odebrać bez swojej winy (pobyt w szpitalu, opieka nad chorym poza domem), opisz to i udowodnij.

**Czy razem z prośbą muszę złożyć sam wniosek o ponowne rozpatrzenie?**
Tak. Art. 58 § 2 KPA wymaga, by jednocześnie z prośbą dokonać czynności, dla której był termin. Wzór: [przywrócenie terminu](https://bezzbywania.pl/wzory/przywrocenie-terminu/).

## Źródła {#zrodla}

- [Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1691), art. 58, 59, 134](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001691)
- [Wyrok WSA w Łodzi, III SA/Łd 958/25 (CBOSA)](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/DF449DE440)
- [Kodeks postępowania cywilnego, art. 477⁹ (arslege.pl)](https://arslege.pl/odwolania-od-decyzji-organow-rentowych-lub-orzeczen-wojewodzkich-zespolow-do-spraw-orzekania-o-niepelnosprawnosci/k14/a9494/)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/artykuly/przywrocenie-terminu/ (Bez Zbywania, aktualizacja 27.10.2026). To nie jest porada prawna.