Dłużnik z niepełnosprawnością intelektualną, chorobą psychiczną lub demencją
Komornik doręcza pisma, wyznacza terminy, a skarga ma tylko tydzień. Osoba z niepełnosprawnością intelektualną, chorobą psychiczną albo demencją często nie jest w stanie sama zareagować. Nie zostawiaj jej z tym – prawo daje rodzinie i opiekunom konkretne możliwości.
Pytanie o możliwości, nie o nawyki
Najważniejsze pytanie brzmi: czy ta osoba jest w stanie sama przeczytać pismo, zrozumieć je i odpowiedzieć w terminie? Nie: czy zwykle robi to ktoś inny. Jeżeli nie jest w stanie – działaj za nią lub razem z nią.
Pełnomocnik z rodziny
Pełnomocnikiem w sprawie egzekucyjnej może być m.in. małżonek, rodzeństwo, rodzic, dorosłe dziecko (art. 87 § 1 k.p.c.), a także adwokat lub radca prawny. Wystarczy pisemne pełnomocnictwo, jeśli dłużnik jest w stanie je świadomie udzielić. Pełnomocnik może:
- składać wnioski do komornika i skargi do sądu,
- odbierać pisma,
- reklamować zajęcie w banku (z pełnomocnictwem bankowym).
Opiekun prawny i kurator
Jeżeli osoba jest ubezwłasnowolniona, w jej imieniu działa opiekun prawny (przy ubezwłasnowolnieniu całkowitym) albo kurator (przy częściowym – w zakresie wskazanym przez sąd). Do pism dołącz postanowienie sądu o ustanowieniu. Komornik powinien doręczać pisma przedstawicielowi.
Gdy nikt nie może działać w imieniu osoby, która nie rozumie pism, warto zwrócić się do sądu rodzinnego o ustanowienie kuratora albo opiekuna. To osobna procedura – skorzystaj z bezpłatnej pomocy prawnej.
Doręczenia samej osobie, która nie rozumie pism, nie zwalniają z terminów – ale okoliczność, że osoba nie była w stanie zareagować, możesz podnieść w wniosku o przywrócenie terminu (tydzień od ustania przeszkody, art. 168–169 k.p.c.). Złóż go razem ze spóźnioną skargą.
W każdym piśmie do komornika lub sądu dopisz:
- że dłużnik z powodu [niepełnosprawności intelektualnej / choroby psychicznej / demencji] nie jest w stanie samodzielnie zrozumieć pism i bronić swoich praw,
- wniosek o doręczanie pism także opiekunowi (pełnomocnikowi) – z adresem,
- wniosek o wysłuchanie opiekuna faktycznego przed rozstrzygnięciem,
- załączniki: orzeczenie o niepełnosprawności, pełnomocnictwo albo postanowienie sądu.
Odpowiednie argumenty możesz wskazać i dołączyć w generatorze pism.
Świadczenia tej osoby są chronione
Osoby z niepełnosprawnością często utrzymują się ze świadczeń, które są całkowicie wolne od egzekucji: świadczenie wspierające, świadczenie uzupełniające, zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek z MOPS. Z renty socjalnej komornik może zająć tylko niewielką część, a niska renta może być całkowicie wolna. Renta socjalna · świadczenie wspierające.
Gdy dług powstał przez wykorzystanie
Zdarza się, że osoba z niepełnosprawnością intelektualną lub demencją zawiera umowy, których nie rozumie (pożyczki, abonamenty, zakupy na raty). Oświadczenie woli złożone w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji jest nieważne (art. 82 k.c.). To argument w sądzie przeciwko wierzycielowi – zanim zapadnie wyrok, albo w powództwie przeciwegzekucyjnym. Potrzebna będzie dokumentacja medyczna i najlepiej pomoc prawnika.
Gdzie szukać pomocy
- nieodpłatna pomoc prawna – bezpłatnie dla każdego, kto nie jest w stanie ponieść kosztów porady,
- Rzecznik Praw Obywatelskich – przy problemach systemowych,
- kontakty modułu,
- opiekun prawny i ubezwłasnowolnienie – osobny poradnik.
Źródła
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 87, 168–169, 767 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468).
- Kodeks cywilny, art. 82 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795).
Czytaj dalej
Komornik albo urząd zajął pieniądze, których nie wolno zajmować? Nie czekaj. Skarga na czynność komornika: tydzień od dnia, w którym się dowiedziałeś (art. 767 § 4 k.p.c.), opłata 50 zł, składasz przez komornika. Egzekucja urzędu: skarga 7 dni od doręczenia (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Wniosek o zwolnienie i zwrot oraz reklamację w banku złóż od razu. Policz termin · przygotuj pismo.
Narzędzia: czy komornik może zająć to świadczenie · kalkulator kwoty wolnej · generator pism · terminy. Działają w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.