# Dłużnik z niepełnosprawnością intelektualną, chorobą psychiczną lub demencją

Komornik doręcza pisma, wyznacza terminy, a skarga ma tylko tydzień. Osoba z niepełnosprawnością intelektualną, chorobą psychiczną albo demencją często nie jest w stanie sama zareagować. Nie zostawiaj jej z tym – prawo daje rodzinie i opiekunom konkretne możliwości.


## Pytanie o możliwości, nie o nawyki {#zdolnosc}

Najważniejsze pytanie brzmi: **czy ta osoba jest w stanie sama przeczytać pismo, zrozumieć je i odpowiedzieć w terminie?** Nie: czy zwykle robi to ktoś inny. Jeżeli nie jest w stanie – działaj za nią lub razem z nią.

## Pełnomocnik z rodziny {#pelnomocnik}

Pełnomocnikiem w sprawie egzekucyjnej może być m.in. **małżonek, rodzeństwo, rodzic, dorosłe dziecko** (art. 87 § 1 k.p.c.), a także adwokat lub radca prawny. Wystarczy pisemne pełnomocnictwo, jeśli dłużnik jest w stanie je świadomie udzielić. Pełnomocnik może:

- składać wnioski do komornika i skargi do sądu,
- odbierać pisma,
- reklamować zajęcie w banku (z pełnomocnictwem bankowym).

## Opiekun prawny i kurator {#opiekun}

Jeżeli osoba jest ubezwłasnowolniona, w jej imieniu działa **opiekun prawny** (przy ubezwłasnowolnieniu całkowitym) albo **kurator** (przy częściowym – w zakresie wskazanym przez sąd). Do pism dołącz postanowienie sądu o ustanowieniu. Komornik powinien doręczać pisma przedstawicielowi.

Gdy nikt nie może działać w imieniu osoby, która nie rozumie pism, warto zwrócić się do sądu rodzinnego o ustanowienie kuratora albo opiekuna. To osobna procedura – skorzystaj z [bezpłatnej pomocy prawnej](https://bezzbywania.pl/kontakty/pomoc-prawna/).

:::warn
Doręczenia samej osobie, która nie rozumie pism, nie zwalniają z terminów – ale okoliczność, że osoba nie była w stanie zareagować, możesz podnieść w **wniosku o przywrócenie terminu** (tydzień od ustania przeszkody, art. 168–169 k.p.c.). Złóż go razem ze spóźnioną skargą.
:::

## O co wnieść w piśmie {#wnioski}

W każdym piśmie do komornika lub sądu dopisz:

1. że dłużnik z powodu [niepełnosprawności intelektualnej / choroby psychicznej / demencji] **nie jest w stanie samodzielnie** zrozumieć pism i bronić swoich praw,
2. wniosek o **doręczanie pism także opiekunowi** (pełnomocnikowi) – z adresem,
3. wniosek o **wysłuchanie opiekuna faktycznego** przed rozstrzygnięciem,
4. załączniki: orzeczenie o niepełnosprawności, pełnomocnictwo albo postanowienie sądu.

Odpowiednie argumenty możesz wskazać i dołączyć w [generatorze pism](https://bezzbywania.pl/komornik/generator-pism/).

## Świadczenia tej osoby są chronione {#swiadczenia}

Osoby z niepełnosprawnością często utrzymują się ze świadczeń, które są całkowicie wolne od egzekucji: **świadczenie wspierające, świadczenie uzupełniające, zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek z MOPS**. Z renty socjalnej komornik może zająć tylko niewielką część, a niska renta może być całkowicie wolna. [Renta socjalna](https://bezzbywania.pl/komornik/renta-socjalna-a-komornik/) · [świadczenie wspierające](https://bezzbywania.pl/komornik/swiadczenie-wspierajace-a-komornik/).

## Gdy dług powstał przez wykorzystanie {#wykorzystanie}

Zdarza się, że osoba z niepełnosprawnością intelektualną lub demencją zawiera umowy, których nie rozumie (pożyczki, abonamenty, zakupy na raty). Oświadczenie woli złożone w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji jest **nieważne** (art. 82 k.c.). To argument w sądzie przeciwko wierzycielowi – zanim zapadnie wyrok, albo w powództwie przeciwegzekucyjnym. Potrzebna będzie dokumentacja medyczna i najlepiej pomoc prawnika.

## Gdzie szukać pomocy {#pomoc}

- [nieodpłatna pomoc prawna](https://bezzbywania.pl/kontakty/pomoc-prawna/) – bezpłatnie dla każdego, kto nie jest w stanie ponieść kosztów porady,
- [Rzecznik Praw Obywatelskich](https://bezzbywania.pl/kontakty/#rpo) – przy problemach systemowych,
- [kontakty modułu](https://bezzbywania.pl/komornik/kontakty/),
- [opiekun prawny i ubezwłasnowolnienie – osobny poradnik](https://bezzbywania.pl/opiekun-prawny/).

## Źródła {#zrodla}

- Kodeks postępowania cywilnego, art. 87, 168–169, 767 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468).
- Kodeks cywilny, art. 82 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795).

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/komornik/dluznik-z-niepelnosprawnoscia-intelektualna-komornik/ (Bez Zbywania, aktualizacja 5.11.2026). To nie jest porada prawna.