# Sąd orzekł źle? Apelacja, zażalenie i skarga na referendarza – terminy i jak napisać

Odmowa zezwolenia, zaniżone wynagrodzenie, ubezwłasnowolnienie całkowite zamiast częściowego – każde z tych postanowień można zaskarżyć. Liczą się dni, więc zacznij od kalendarza.


## Najpierw: kto podpisał {#kto-podpisal}

Pod sentencją jest nazwisko i funkcja.

- **Referendarz sądowy** – wiele spraw opiekuńczych (np. zatwierdzanie sprawozdań, wynagrodzenie) prowadzą referendarze. Na ich orzeczenie składasz **skargę** w terminie **tygodnia** od doręczenia – do tego samego sądu (art. 398²² § 2 i art. 518¹ § 1¹ k.p.c.). Po wniesieniu skargi orzeczenie referendarza **traci moc** i sprawę rozpoznaje sędzia (art. 398²² § 3).
- **Sędzia** – wtedy apelacja albo zażalenie.

## Apelacja czy zażalenie {#apelacja-czy-zazalenie}

| Postanowienie | Środek | Termin | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Co do istoty sprawy: ubezwłasnowolnienie, zezwolenie lub odmowa, wynagrodzenie opiekuna, ustanowienie kuratora | **apelacja** | **2 tygodnie** (podstawowy) lub **3 tygodnie** (gdy sąd przedłużył sporządzenie uzasadnienia i tak pouczył) od doręczenia z uzasadnieniem | art. 518, art. 369 § 1 i § 1¹ k.p.c. |
| Inne, gdy ustawa tak stanowi: doradca tymczasowy, obserwacja w szpitalu, przymusowe sprowadzenie, koszty | **zażalenie** | **tydzień** od doręczenia | art. 394 § 2, art. 551 § 2, art. 554 § 3 k.p.c. |
| Orzeczenie referendarza | **skarga** | **tydzień** | art. 398²² k.p.c. |

Postanowienie wydane na rozprawie bez uzasadnienia: **tydzień** od ogłoszenia na **wniosek o uzasadnienie** (art. 328 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Bez tego wniosku apelacja nie może zostać skutecznie wniesiona – nie opuszczaj tego kroku. Gdy postanowienie z uzasadnieniem zostanie doręczone, termin apelacji wynosi co do zasady **2 tygodnie**, a w razie przedłużenia terminu do sporządzenia uzasadnienia przez prezesa sądu – **3 tygodnie**, zgodnie z pouczeniem sądu (art. 369 § 1 i § 1¹ k.p.c.).

## Jak liczyć {#liczenie}

- Dnia doręczenia **nie liczysz** (art. 111 § 2 k.c. w zw. z art. 165 § 1 k.p.c.).
- Termin w tygodniach kończy się w dniu tygodnia odpowiadającym dniu doręczenia (art. 112 k.c.).
- Koniec w **sobotę lub święto** – termin upływa następnego dnia roboczego (art. 115 k.c.). Wigilia jest dniem wolnym od 2025 r.
- **Awizo**: pismo uważa się za doręczone po 14 dniach od pierwszego zawiadomienia (art. 139 § 1 k.p.c.).
- Nadanie w placówce **Poczty Polskiej** w ostatnim dniu zachowuje termin (art. 165 § 2 k.p.c.).

[Kalendarz opiekuna](https://bezzbywania.pl/opiekun-prawny/kalendarz-opiekuna/) policzy to za Ciebie.

## Co napisać {#tresc}

1. **Oznaczenie**: sąd, sygnatura, data postanowienia, zakres zaskarżenia.
2. **Zarzuty** – co sąd zrobił źle. Najczęstsze:
   - orzeczenie ubezwłasnowolnienia wbrew bezpośredniemu interesowi osoby, której wniosek dotyczy, lub wyłącznie z powodu jej trudnej sytuacji życiowej (SN, I CSK 122/13),
   - opinia biegłych bez rzetelnej oceny zdolności lub oparcie się na opinii pisemnej bez umożliwienia uczestnikowi zadania pytań biegłym na rozprawie (art. 553 § 2 i art. 286 k.p.c.; SN, IV CSK 470/09),
   - pominięcie dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.),
   - przy zezwoleniu – brak oceny konkretnej korzyści dla podopiecznego (art. 156 k.r.o.),
   - przy wynagrodzeniu – pominięcie dowodów nakładu pracy i daty faktycznego objęcia opieki (SO w Zielonej Górze, VI Ca 490/25).
3. **Wniosek** – zmiana postanowienia albo uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania.
4. **Uzasadnienie** – konkretnie, z odwołaniem do dowodów w aktach.

[Generator: apelacja](https://bezzbywania.pl/opiekun-prawny/generator-pism/?pismo=apelacja-od-postanowienia) · [wzór do pobrania](https://bezzbywania.pl/opiekun-prawny/wzory/apelacja-od-postanowienia/)

## Opłata {#oplata}

Od apelacji w postępowaniu nieprocesowym pobiera się opłatę jak od wniosku – zwykle **100 zł** (art. 18 ust. 2 i art. 23 u.k.s.c.). Wniosek o doręczenie postanowienia co do istoty z uzasadnieniem kosztuje **100 zł**, ale tę kwotę zalicza się potem na poczet opłaty od apelacji (art. 25b ust. 1 i 3 u.k.s.c.). Skarga na orzeczenie referendarza – opłata jak od wniosku, najwyżej 100 zł (art. 25 ust. 2). Osoba ubezwłasnowolniona w sprawie o uchylenie lub zmianę ubezwłasnowolnienia nie płaci (art. 96 ust. 1 pkt 9a). Jeśli Cię nie stać – wniosek o zwolnienie od kosztów razem z apelacją (art. 102 u.k.s.c.).

## Gdzie złożyć {#gdzie}

Apelację i zażalenie składasz **w sądzie, który wydał postanowienie** (art. 369 § 1 k.p.c.) – on przekaże je do sądu drugiej instancji: od sądu rejonowego do okręgowego, od okręgowego do apelacyjnego.

## Termin minął {#termin-minal}

Jeśli spóźniłeś się **bez swojej winy** (szpital, wypadek), w ciągu **tygodnia od ustania przyczyny** złóż wniosek o przywrócenie terminu razem ze spóźnionym pismem (art. 168–169 k.p.c.). W sprawach o ubezwłasnowolnienie pamiętaj też, że wniosek o uchylenie lub zmianę można złożyć w każdej chwili (art. 559 k.p.c.).

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/opiekun-prawny/odwolanie-od-postanowienia-sadu/ (Bez Zbywania, aktualizacja 5.11.2026). To nie jest porada prawna.