# Dodatek pielęgnacyjny czy zasiłek pielęgnacyjny – co komu przysługuje

Nazwy są podobne, ale to dwa różne świadczenia z dwóch różnych urzędów. Nie można pobierać obu naraz – a pomyłka kończy się potrąceniem z emerytury.


## Porównanie {#porownanie}

| | Dodatek pielęgnacyjny | Zasiłek pielęgnacyjny |
|---|---|---|
| Kto wypłaca | ZUS (lub KRUS) – razem z emeryturą/rentą | gmina (MOPS, GOPS) |
| Kwota | **366,68 zł** od 1.03.2026 r. | **215,84 zł** od 1.11.2024 r. |
| Dla kogo | **emeryt lub rencista**, który skończył **75 lat** albo ma orzeczenie o **całkowitej niezdolności do pracy i do samodzielnej egzystencji** | dziecko z orzeczeniem, osoba ze znacznym stopniem po 16 latach, umiarkowany stopień sprzed 21 lat, osoba 75+ |
| Wniosek | po 75. roku życia ZUS przyznaje z urzędu; przy niezdolności do samodzielnej egzystencji – wniosek i orzeczenie lekarza orzecznika ZUS | wniosek w gminie |
| Zmiana kwoty | waloryzacja co roku od 1 marca | weryfikacja co 3 lata |
| ZOL, ZPO | nie przysługuje, chyba że osoba przebywa poza placówką dłużej niż 2 tygodnie w miesiącu | nie przysługuje w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie |

Podstawy: art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. 2025 poz. 1749); art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych; Komunikat Prezesa ZUS z 17.02.2026 r.; rozporządzenie RM Dz.U. 2024 poz. 1238.

## Nie można mieć obu {#nie-oba}

Art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych: zasiłek pielęgnacyjny **nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego**. Dodatek jest wyższy, więc zwykle to on „wygrywa”.

:::warn
**Typowa pułapka:** mama dostaje z gminy zasiłek pielęgnacyjny, a potem ZUS przyznaje jej dodatek pielęgnacyjny z wyrównaniem. ZUS wtedy potrąci z emerytury kwotę zasiłku wypłaconego za ten sam okres i przekaże ją gminie (art. 16 ust. 7–8 u.ś.r.). Gdy tylko ZUS przyzna dodatek – zgłoś to gminie, żeby wstrzymała zasiłek.
:::

## Kto po 75. roku życia dostaje co {#75}

- **Ma emeryturę lub rentę** (ZUS, KRUS) → **dodatek pielęgnacyjny** z urzędu, 366,68 zł. Zasiłku z gminy nie dostanie.
- **Nie ma emerytury ani renty** (np. nigdy nie pracowała, ma tylko świadczenie z innego tytułu) → **zasiłek pielęgnacyjny** z gminy, 215,84 zł, na wniosek.

Szersze omówienie sytuacji seniorów: [senior 75+ opiekuje się małżonkiem](https://bezzbywania.pl/opiekunowie/senior-75-opiekuje-sie-malzonkiem/).

## Dodatek pielęgnacyjny przed 75. rokiem życia {#przed-75}

Przysługuje emerytowi lub renciście uznanemu przez lekarza orzecznika ZUS za **całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji** (art. 75 ust. 1). Trzeba złożyć wniosek w ZUS z zaświadczeniem o stanie zdrowia. Odmowa ZUS – odwołanie do sądu okręgowego (sąd pracy i ubezpieczeń społecznych) przez ZUS w terminie wskazanym w pouczeniu decyzji.

## Pobyt w ZOL lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym {#zol}

Dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w ZOL lub ZPO, **chyba że przebywa poza placówką dłużej niż 2 tygodnie w miesiącu** (art. 75 ust. 4). Przebywanie w DPS przepis ten nie wymienia. Jeśli ZUS odbiera dodatek z powodu pobytu w innej placówce niż ZOL lub ZPO – żądaj wskazania podstawy prawnej i odwołaj się.

## A świadczenie wspierające? {#sw}

Świadczenie wspierające z ZUS (od 792 zł przy 70–74 pkt) to inne, wyższe świadczenie, oparte na punktach WZON. Łączenie z dodatkiem i zasiłkiem pielęgnacyjnym opisujemy w artykule [łączenie świadczeń](https://bezzbywania.pl/artykuly/laczenie-swiadczen/). Dla opiekuna ważne jest co innego – świadczenie wspierające wyklucza jego stare świadczenie pielęgnacyjne i SZO: [jak wybrać](https://bezzbywania.pl/opiekunowie/swiadczenie-wspierajace-czy-pielegnacyjne-jak-wybrac/).

## Podatek i komornik {#podatek}

Dodatek pielęgnacyjny jest zwolniony z podatku (art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT wymienia „dodatki rodzinne i pielęgnacyjne”) i nie podlega egzekucji (art. 833 § 6 k.p.c.). Na zajętym rachunku bankowym kwot tych nie obejmuje zajęcie (art. 890 § 1¹ k.p.c.).

## Źródła {#zrodla}

- [ZUS – dodatek pielęgnacyjny (z urzędu po 75. roku życia, druk OL-9)](https://www.zus.pl/swiadczenia/dodatki-do-swiadczen-emerytalno-rentowych/dodatek-pielegnacyjny)
- [Ustawa o emeryturach i rentach z FUS, Dz.U. 2025 poz. 1749](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001749) – art. 75.
- [Komunikat Prezesa ZUS z 17.02.2026 r. – dodatek pielęgnacyjny 366,68 zł](https://www.zus.pl/-/komunikat-prezesa-zak%C5%82adu-ubezpiecze%C5%84-spo%C5%82ecznych-z-dnia-17-lutego-2026-r.-w-sprawie-kwoty-najni%C5%BCszej-emerytury-i-renty-dodatku-piel%C4%99gnacyjnego-i-dodatku-dla-sierot-zupe%C5%82nych-kwot-maksymalnych-zmniejsze%C5%84-emerytur-i-rent-)
- [Ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2026 poz. 1240](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260001240) – art. 16.
- [Rozporządzenie RM, Dz.U. 2024 poz. 1238](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001238)
- [Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 2026 poz. 468](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000468) – art. 833 § 6, art. 890 § 1¹.

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/opiekunowie/dodatek-pielegnacyjny-a-zasilek-pielegnacyjny/ (Bez Zbywania, aktualizacja 5.11.2026). To nie jest porada prawna.