# Pobyt w szpitalu, ZOL lub DPS a świadczenie pielęgnacyjne

Szpital to nie „umieszczenie w placówce”. Ale DPS i ZOL już tak. Granica bywa sporna – wtedy liczy się, czy nadal faktycznie sprawujesz opiekę.


## Co mówi ustawa {#ustawa}

Świadczenie pielęgnacyjne **nie przysługuje**, jeżeli osoba wymagająca opieki **została umieszczona lub przebywa** w: domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku, zakładzie karnym, zakładzie poprawczym, areszcie lub schronisku dla nieletnich (art. 17 ust. 5 pkt 2 u.ś.r.).

Na **starych zasadach** wyłączenie dotyczyło m.in. umieszczenia w rodzinie zastępczej (poza spokrewnioną) i w placówce zapewniającej całodobową opiekę w związku z kształceniem lub rehabilitacją, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym – **z wyjątkiem podmiotu leczniczego** – przy korzystaniu z całodobowej opieki **przez więcej niż 5 dni w tygodniu** (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b w brzmieniu z 2023 r.).

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej **całodobowe utrzymanie** (art. 16 ust. 5). Świadczenie wspierające nie przysługuje osobie w DPS, ZOL, ZPO i placówce całodobowej (art. 5 ust. 1 u.ś.w.).

## Szpital, sanatorium, turnus, hospicjum domowe {#szpital}

Pobyt w szpitalu, sanatorium czy na turnusie rehabilitacyjnym **to nie „umieszczenie” w placówce całodobowej** z art. 17 ust. 5. Szpital to podmiot leczniczy, a pobyt jest przejściowy.

**WSA w Gdańsku, II SA/Gd 1063/24** (prawomocny): gmina odmówiła świadczenia, bo nie przeprowadziła wywiadu – matka była na rehabilitacji. Sąd uchylił decyzje: **krótkotrwały wyjazd na rehabilitację nie niweczy opieki w jej całokształcie**; z samej niepełnosprawności wynika potrzeba czasowego pobytu poza domem (sanatoria, szpitale). Organ miał ustalić, co opiekun robi **na co dzień**.

W czasie pobytu w szpitalu opieka zwykle trwa: odwiedziny, karmienie, pranie, rozmowy z lekarzami, przygotowanie domu na powrót. Zapisuj to.

## DPS, ZOL – stały pobyt {#dps}

Gdy podopieczny zamieszka w DPS albo trafi na stałe do ZOL, prawo do świadczenia ustaje. Masz obowiązek **niezwłocznie** zawiadomić gminę (art. 25 ust. 1 u.ś.r.). Świadczenie pobrane za okres pobytu, po pouczeniu – gmina uzna za nienależne i zażąda zwrotu z odsetkami (art. 30 ust. 2 pkt 1, ust. 2b).

:::warn
**Pobyt w ZOL „na próbę” albo na kilka tygodni?** Zgłoś gminie fakt i przewidywany czas pobytu na piśmie – i od razu opisz, jaką opiekę nadal sprawujesz. Jeśli gmina wstrzyma lub uchyli świadczenie, odwołuj się w 14 dni i powołuj II SA/Gd 1063/24. Gdy podopieczny wróci do domu, natychmiast złóż wniosek o ponowne ustalenie prawa (pamiętaj: nowe świadczenie na dorosłego od 2024 r. nie istnieje – sprawdź, czy przysługuje Ci kontynuacja).
:::

## Szkoła z internatem {#internat}

Na nowych zasadach ustawa wymienia „placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym”. Jeśli dziecko przebywa w internacie specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego część tygodnia, a weekendy, ferie i wakacje jest w domu pod Twoją opieką, żądaj, by gmina ustaliła rzeczywisty zakres Twojej opieki, a nie przyjmowała automatycznie, że ośrodek ją zastępuje.

## Dodatek pielęgnacyjny w ZOL {#dodatek}

Dodatek pielęgnacyjny z ZUS nie przysługuje w ZOL i ZPO, chyba że osoba przebywa poza placówką dłużej niż 2 tygodnie w miesiącu (art. 75 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Zob. [dodatek a zasiłek pielęgnacyjny](https://bezzbywania.pl/opiekunowie/dodatek-pielegnacyjny-a-zasilek-pielegnacyjny/).

## Źródła {#zrodla}

- [Ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2026 poz. 1240](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260001240) – art. 16 ust. 5, art. 17 ust. 5, art. 25, art. 30.
- [Ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2023 poz. 390](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000390) – art. 17 ust. 5 pkt 2.
- [Ustawa o świadczeniu wspierającym, Dz.U. 2026 poz. 873](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000873) – art. 5.
- [WSA w Gdańsku, II SA/Gd 1063/24](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/4FEAB74E7F)
- [Ustawa o emeryturach i rentach z FUS, Dz.U. 2025 poz. 1749](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001749) – art. 75 ust. 4.

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/opiekunowie/szpital-zol-dps-a-swiadczenie-pielegnacyjne/ (Bez Zbywania, aktualizacja 5.11.2026). To nie jest porada prawna.