# Wgląd w akta – zobacz, na czym gmina się opiera

Zanim napiszesz odwołanie, zobacz akta. Tam jest protokół wywiadu, notatki urzędnika, pisma z ZUS i wyliczenia. Często dopiero wtedy widać, gdzie gmina się pomyliła.


## Twoje prawo {#prawo}

Art. 73 § 1 k.p.a.: strona ma prawo **wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów**. Prawo to przysługuje **również po zakończeniu postępowania**.

- Wgląd odbywa się w lokalu urzędu, w obecności pracownika (§ 1a).
- Możesz żądać **uwierzytelnienia** kopii, jeśli uzasadnia to Twój ważny interes – np. do odwołania lub sądu (§ 2).
- Urząd **może** udostępnić akta elektronicznie, po uwierzytelnieniu (§ 3) – zapytaj, czy ma taką możliwość.

Odmowa udostępnienia akt może dotyczyć tylko informacji niejawnych „tajne” i „ściśle tajne” albo akt wyłączonych ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 § 1 k.p.a.) – w sprawach o świadczenia praktycznie nie występuje. Odmowa wymaga **postanowienia**, na które służy zażalenie w 7 dni (art. 74 § 2 i art. 141 § 2 k.p.a.).

## Jak to zrobić {#jak}

1. **Najprościej**: przyjdź do urzędu w godzinach pracy z dowodem osobistym i powiedz, że chcesz przejrzeć akta sprawy (podaj znak sprawy z decyzji).
2. **Pewniej**: złóż krótki wniosek na piśmie z prośbą o wyznaczenie terminu – wzór: [wniosek o wgląd w akta](https://bezzbywania.pl/opiekunowie/wzory/wniosek-o-wglad-w-akta-swiadczenie-pielegnacyjne/).
3. **Zdjęcia telefonem** to „kopia” w rozumieniu art. 73 § 1 – są darmowe. Kserokopie urząd może wykonać odpłatnie.

:::warn
Wgląd w akta **nie wstrzymuje** terminu na odwołanie (14 dni). Jeśli brakuje czasu – złóż krótkie odwołanie w terminie („nie zgadzam się z decyzją”, art. 128 k.p.a.), a uzasadnienie uzupełnij po przejrzeniu akt.
:::

## Co sprawdzić {#co}

**Sprawa o przyznanie świadczenia:**
- protokół wywiadu – czy oddaje Twoje słowa? czy był podpisany? kiedy i z kim przeprowadzony?
- notatki służbowe (np. z rozmów telefonicznych, „informacje od sąsiadów”) – masz prawo się do nich odnieść;
- czy gmina pytała o coś, co nie ma znaczenia prawnego (np. dochód przy świadczeniu pielęgnacyjnym od 2024 r.);
- czy zawiadomiono Cię o możliwości wypowiedzenia się przed decyzją (art. 10 § 1 k.p.a.).

**Sprawa o zwrot:**
- **pouczenie** – kiedy i jakiej treści? czy je podpisałeś?
- Twoje **zgłoszenia zmian** – czy są w aktach z datą wpływu?
- pismo z ZUS o świadczeniu wspierającym – od kiedy przyznane?
- **wyliczenie** – miesiące, kwoty, odsetki, ich podstawa.

## Co dalej {#dalej}

- Przed decyzją → [uwagi do wywiadu](https://bezzbywania.pl/opiekunowie/wzory/uwagi-do-wywiadu-srodowiskowego/) i wnioski dowodowe.
- Po decyzji → [odwołanie do SKO](https://bezzbywania.pl/opiekunowie/odwolanie-do-sko/) z konkretnymi zarzutami.
- W sądzie → akta przesyła SKO razem ze skargą; w WSA też możesz je przejrzeć.

## Źródła {#zrodla}

- [Kodeks postępowania administracyjnego, Dz.U. 2025 poz. 1691](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001691) – art. 10, 73, 74, 128.

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/opiekunowie/wglad-w-akta/ (Bez Zbywania, aktualizacja 5.11.2026). To nie jest porada prawna.