# Biegły sądowy w sprawie o niepełnosprawność: badanie, opinia i zarzuty

W sądzie ocena biegłego lekarza ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy o stopień niepełnosprawności. Odpowiednio dobrana specjalność medyczna i merytoryczne zarzuty do opinii pozwalają podważyć zaniżone ustalenia zespołu. Dowiedz się, jak przygotować dokumentację i czego dopilnować podczas badania.


## Dlaczego biegły jest tak ważny {#dlaczego}

Ocena stopnia niepełnosprawności wymaga wiedzy medycznej, więc sąd dopuszcza dowód z opinii biegłych (art. 278 § 1 k.p.c.). Biegły nie jest związany oceną PZON ani WZON. Ma czas, by przeczytać całą dokumentację i zbadać osobę. Opinia musi zawierać **uzasadnienie** (art. 285 § 1).

Wyroki z naszej bazy pokazują, jak to działa: biegły diabetolog przesądził o pkt 7 u dzieci z cukrzycą (VI U 1/26, VI U 477/25), biegły psycholog dzieci i młodzieży – o pkt 7 i dłuższym okresie (VI U 231/25), biegły neurolog – o znacznym stopniu na stałe (VI U 512/24), biegli ortopedzi – o symbolu 05-R (V U 252/23). Zob. [wygrane](https://bezzbywania.pl/orzeczenie/wygrane/).

## O powołanie jakich biegłych wnosić {#jakich}

- **Specjalność choroby zasadniczej** – tej, która najbardziej ogranicza funkcjonowanie.
- **Specjalności chorób współistniejących**, jeśli realnie wpływają na funkcjonowanie (wtedy też walczysz o symbole – maks. 3).
- Przy dzieciach i zaburzeniach rozwojowych – **psycholog dziecięcy**, **pedagog specjalny**, psychiatra dziecięcy.
- Przy chorobach psychicznych i otępieniu – **psychiatra** i **psycholog**.
- Przy narządzie ruchu – ortopeda, neurolog, rehabilitant medyczny.

Napisz we wniosku: „wnoszę o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu [specjalność] na okoliczność [stopnia naruszenia sprawności, konieczności stałej opieki (pkt 7), daty powstania, okresu – czy stan rokuje poprawę]”.

## Przygotowanie do badania {#przygotowanie}

1. **Weź całą dokumentację** – także tę, którą już złożyłeś. Biegły może nie mieć kompletu.
2. **Lista leków i terapii**, liczba wizyt, hospitalizacji, zabiegów.
3. **Opis najgorszego dnia** – nie „zwykłego”. Konkret: ile razy w nocy, ile metrów, co się dzieje bez pomocy.
4. **Opiekun obecny** – przy niepełnosprawności intelektualnej, chorobie psychicznej, otępieniu, autyzmie obecność i relacja opiekuna jest niezbędna. Poproś biegłego, by go wysłuchał.
5. Nie „mobilizuj się” na badanie. Jeśli zwykle używasz balkonika – przyjdź z balkonikiem.
6. Gdy nie możesz dojechać – poproś sąd o badanie w domu albo opinię na podstawie dokumentacji (zaświadczenie lekarskie o niemożności stawiennictwa).

## Niekorzystna opinia – co robić {#zarzuty}

Sąd doręczy opinię i wyznaczy termin na zarzuty (zwykle 7 lub 14 dni – sprawdź w piśmie sądu). **Nie przemilczaj** – jeśli nie zgłosisz zarzutów, sąd zwykle oprze wyrok na tej opinii bez dalszych pytań. Możesz wnosić o (art. 286 k.p.c.):

- **opinię uzupełniającą** – biegły musi odpowiedzieć na konkretne pytania,
- **wyjaśnienie ustne** na rozprawie,
- **opinię innego biegłego** – gdy opinia jest wewnętrznie sprzeczna, pomija dokumenty, wychodzi poza specjalność lub nie dotyczy kryteriów prawnych.

**Typowe zarzuty:**

- biegły opisał diagnozę, ale **nie ocenił funkcjonowania** w kategoriach § 29–31 rozporządzenia (samoobsługa, poruszanie się, komunikacja, pełnienie ról społecznych),
- **pominął dokumenty** (wymień je),
- **sprzeczność**: opisuje konieczność pomocy, a wnioskuje o lekkim stopniu,
- przy dziecku – **brak porównania z rówieśnikami** (art. 4a ustawy),
- przy okresie – brak odniesienia do **rokowań** (§ 3 ust. 4) i stanowiska MRPiPS z interpelacji 11077,
- biegły **innej specjalności** niż choroba zasadnicza.

:::ok
Pisz zarzuty krótko, punkt po punkcie, z odwołaniem do stron opinii i dokumentów. Dołącz nowe wyniki, jeśli są. Bezpłatna pomoc prawna: [kontakty](https://bezzbywania.pl/kontakty/pomoc-prawna/).
:::

## Koszty biegłych {#koszty}

W sprawach z odwołania od orzeczenia WZON nie uiszczasz kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), a wydatki – w tym wynagrodzenie biegłych – w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ponosi Skarb Państwa (art. 98 tej ustawy). Nie bój się więc wnosić o kolejne opinie, gdy są uzasadnione.

## Źródła {#zrodla}

- [Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468), art. 278, 285, 286](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000468)
- [Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228), art. 96, 98](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001228)
- [Rozporządzenie w sprawie orzekania (t.j. Dz.U. 2026 poz. 677), § 3, 29–31](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000677)
- Wyroki (SAOS): [VI U 1/26](https://www.saos.org.pl/judgments/554967) · [VI U 477/25](https://www.saos.org.pl/judgments/551676) · [VI U 231/25](https://www.saos.org.pl/judgments/551675) · [VI U 512/24](https://www.saos.org.pl/judgments/532043) · [V U 252/23](https://www.saos.org.pl/judgments/538104)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/orzeczenie/biegly-w-sadzie/ (Bez Zbywania, aktualizacja 4.11.2026). To nie jest porada prawna.