# Długi zmarłego: co robić, gdy wierzyciel się odzywa

List od windykacji „jako spadkobierca jest Pan zobowiązany…” nie znaczy, że musisz płacić. Sprawdź trzy rzeczy: czy jesteś spadkobiercą, do jakiej kwoty odpowiadasz i czy dług nie jest przedawniony.


## Najpierw ustal swój status {#status}

| Sytuacja | Za długi odpowiadasz |
|---|---|
| Nie minęło 6 miesięcy i nie złożyłeś oświadczenia | tylko spadkiem, nie własnym majątkiem (art. 1030 k.c.) |
| Odrzuciłeś spadek | wcale – nie jesteś spadkobiercą (art. 1020 k.c.) |
| Przyjąłeś z dobrodziejstwem (także przez milczenie) | do wartości stanu czynnego spadku, ale całym majątkiem (art. 1031 § 2 k.c.) |
| Przyjąłeś wprost | bez ograniczenia (art. 1031 § 1 k.c.) |

**Do działu spadku** spadkobiercy odpowiadają **solidarnie** – wierzyciel może żądać całości od jednego z nich (art. 1034 § 1 k.c.). Kto zapłacił, może żądać zwrotu od pozostałych według udziałów. Po dziale – każdy według swojego udziału (§ 2).

## Co jest długiem spadkowym {#co}

Długi zmarłego istniejące w dniu śmierci, a także (art. 922 § 3 k.c.):

- koszty pogrzebu – w takim zakresie, w jakim odpowiadał zwyczajom,
- koszty postępowania spadkowego,
- zachowek, zapisy zwykłe i polecenia.

**Nie są** długami spadkowymi: alimenty na przyszłość (obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców – art. 139 k.r.o.; zaległe raty już tak) i grzywny. Uwaga na wspólne kredyty: jeśli żyjący małżonek lub dziecko podpisali umowę jako **współkredytobiorcy**, odpowiadają za kredyt jako dłużnicy osobiści – odrzucenie spadku tego nie zmienia.

## Przedawnienie {#przedawnienie}

Przedawnienie biegnie dalej po śmierci dłużnika. Termin to **6 lat**, a dla świadczeń okresowych i roszczeń związanych z działalnością gospodarczą – **3 lata**; koniec przypada na **ostatni dzień roku kalendarzowego** (art. 118 k.c.). Wobec konsumenta po upływie terminu nie można domagać się zaspokojenia (art. 117 § 2¹ k.c.) – sąd bierze to pod uwagę z urzędu, ale podnieś zarzut zawsze.

Przedawnienie przerywa m.in. pozew, wniosek do komornika i **uznanie długu**. Dlatego nie podpisuj „potwierdzenia salda” ani ugody i nie wpłacaj „symbolicznej” kwoty.

## Wezwanie do zapłaty od windykacji {#wezwanie}

1. Nie płać i nie dzwoń „wyjaśnić”. Odpowiedz na piśmie.
2. Zażądaj: umowy ze zmarłym, wyliczenia, dowodu cesji (jeśli to fundusz), daty wymagalności.
3. Napisz, na czym polega Twoja sytuacja: odrzuciłem spadek (wypis w załączeniu) / przyjąłem z dobrodziejstwem, stan czynny wynosi X zł / dług jest przedawniony.

Gotowe pismo: [odpowiedź wierzycielowi – dług spadkowy](https://bezzbywania.pl/spadki/wzory/odpowiedz-wierzycielowi-dlug-spadkowy/).

## Pozew albo nakaz zapłaty {#nakaz}

Na nakaz zapłaty (np. z e-sądu) masz **krótki termin na sprzeciw** – zwykle 2 tygodnie, sprawdź pouczenie. W sprzeciwie lub odpowiedzi na pozew podnieś wszystko naraz:

- **brak legitymacji** – odrzuciłeś spadek albo nie jesteś spadkobiercą,
- **przedawnienie**,
- **ograniczenie odpowiedzialności** – zażądaj zastrzeżenia w wyroku (art. 319 k.p.c.); bez niego komornik nie uwzględni ograniczenia (art. 837 k.p.c.),
- brak dowodu długu lub jego wysokości.

Nie odpuszczaj sprawy przeciwko sobie tylko dlatego, że „przecież odrzuciłem spadek” – sąd o tym nie wie, jeśli tego nie napiszesz.

## Wierzyciel miał wyrok przeciwko zmarłemu {#klauzula}

Żeby egzekwować od Ciebie, wierzyciel potrzebuje **klauzuli wykonalności przeciwko Tobie**. Musi wykazać dokumentem urzędowym, że jesteś spadkobiercą (art. 788 § 1 k.p.c.) – zwykle postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku albo aktem poświadczenia dziedziczenia. Wierzyciel może sam złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku jako osoba mająca interes (art. 1025 § 1 k.c.).

Klauzula przeciwko spadkobiercy musi zastrzegać prawo powołania się na ograniczenie odpowiedzialności, jeśli ono Ci przysługuje (art. 792 k.p.c.). Brak zastrzeżenia – zaskarż postanowienie o nadaniu klauzuli w terminie z pouczenia.

## Komornik {#komornik}

- Komornik zajmuje Twoją pensję lub konto ponad wartość spadku, a ograniczenie jest zastrzeżone → **powództwo przeciwegzekucyjne** (art. 840 k.p.c.) i wniosek o zawieszenie egzekucji.
- Komornik działa wbrew przepisom → **skarga na czynności komornika** w tydzień (art. 767 § 4 k.p.c.).
- Odrzuciłeś spadek, a egzekucja idzie przeciwko Tobie → przedstaw wypis aktu odrzucenia i wnieś o umorzenie lub wystąp z powództwem przeciwegzekucyjnym.

## Szczególne sytuacje {#szczegolne}

- **Kredyt hipoteczny** – mieszkanie i kredyt idą razem. Sprawdź ubezpieczenie kredytu na wypadek śmierci.
- **Poręczenie** – dług z poręczenia za kogoś to też dług spadkowy.
- **Działalność gospodarcza** – długi firmowe zmarłego przedsiębiorcy to jego długi osobiste.
- **Członek zarządu spółki** – odpowiedzialność z art. 299 k.s.h. przechodzi na spadkobierców.
- **Opłata za dom pomocy społecznej** – zaległości zmarłego mieszkańca są długiem spadkowym.

## Jeśli przegapiłeś termin {#termin}

Długi wyszły po latach, a Ty nie złożyłeś oświadczenia? Sprawdź, czy możesz [uchylić się od skutków niezłożenia oświadczenia](https://bezzbywania.pl/spadki/odrzucenie-spadku-po-terminie/) – rok od wykrycia błędu.

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/spadki/dlugi-spadkowe-co-robic/ (Bez Zbywania, aktualizacja 5.11.2026). To nie jest porada prawna.