# Odrzucenie spadku krok po kroku

Odrzucenie spadku to jedno oświadczenie złożone przed notariuszem albo w sądzie – przed upływem 6 miesięcy. Zajmuje kilkanaście minut. Trudniejsze jest to, co dzieje się potem: spadek przechodzi na Twoje dzieci i dalszą rodzinę.


## Zanim odrzucisz {#zanim}

- **Odrzucenie jest nieodwołalne** (art. 1018 § 2 k.c.). Nie da się go cofnąć, gdy okaże się, że majątek jednak był.
- **Nie można odrzucić części** – np. długów bez mieszkania. Odrzucasz cały spadek.
- **Nie można pod warunkiem** – „odrzucam, jeśli długi przekraczają…” jest nieważne (art. 1018 § 1 k.c.).
- Odrzucenie spadku **nie odbiera** zasiłku pogrzebowego, dyspozycji wkładem na wypadek śmierci ani świadczeń z polisy na życie dla uposażonego.

Nie jesteś pewien? [Porównaj przyjęcie z dobrodziejstwem i odrzucenie](https://bezzbywania.pl/spadki/przyjecie-spadku-wprost-czy-z-dobrodziejstwem/).

## Notariusz czy sąd {#notariusz-sad}

| | Notariusz | Sąd rejonowy |
|---|---|---|
| Gdzie | dowolny notariusz w Polsce | sąd Twojego miejsca zamieszkania lub pobytu albo sąd spadku (art. 640 k.p.c.) |
| Koszt od 5.11.2026 | 100 zł netto + 23% VAT za oświadczenie (123 zł) + wypisy po 12 zł netto za stronę | opłata 100 zł od wniosku (art. 49 u.k.s.c.) |
| Czas | zwykle termin w kilka dni, akt od ręki | rozprawa lub posiedzenie po tygodniach lub miesiącach |
| Termin 6 miesięcy | musisz zdążyć przed notariuszem | **wystarczy złożyć wniosek przed upływem terminu** (art. 1015 § 1¹ k.c.) |

Do 4.11.2026 r. maksymalna taksa notarialna za oświadczenie wynosiła 50 zł netto. Rozporządzenie z 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1370) podniosło ją do 100 zł netto. To maksymalne stawki – notariusz może pobrać mniej.

**Zostało mało czasu?** Złóż wniosek do sądu – choćby w ostatnim dniu, w biurze podawczym albo nadając na poczcie. To zachowuje termin. Wzór: [generator pism](https://bezzbywania.pl/spadki/generator-pism/).

## Co przygotować {#dokumenty}

Oświadczenie musi zawierać (art. 641 k.p.c.):

1. imię i nazwisko zmarłego, datę i miejsce śmierci, ostatnie miejsce zwykłego pobytu,
2. tytuł powołania – ustawa albo testament,
3. treść oświadczenia – odrzucam spadek,
4. wszystkie znane Ci osoby z kręgu spadkobierców ustawowych (z adresami, jeśli znasz),
5. wszystkie znane testamenty – nawet te, które uważasz za nieważne – i gdzie są przechowywane.

Weź ze sobą dowód osobisty i odpis aktu zgonu. Notariusze często proszą też o akt urodzenia lub małżeństwa, z którego wynika pokrewieństwo.

## U notariusza {#u-notariusza}

Notariusz sporządza protokół, Ty go podpisujesz. Notariusz sam wysyła oświadczenie do sądu spadku (art. 640 § 1 k.p.c.). Dostajesz wypis – zachowaj go na zawsze. Pokażesz go wierzycielowi, komornikowi albo sądowi.

## W sądzie {#w-sadzie}

Składasz **wniosek o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku**. Sąd wyznacza termin, na którym ustnie składasz oświadczenie do protokołu (art. 641 § 4 k.p.c.). Termin 6 miesięcy liczy się do dnia złożenia wniosku, nie do dnia posiedzenia.

## Pełnomocnik i zagranica {#pelnomocnik}

Możesz odrzucić spadek przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo musi być **pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym** – u notariusza albo u konsula (art. 1018 § 3 k.c.). Mieszkasz za granicą – najpewniej załatwisz to w polskim konsulacie. Podpis poświadczony przez miejscowego notariusza zwykle wymaga apostille i tłumaczenia; zapytaj wcześniej polskiego notariusza lub sąd, czy przyjmą taki dokument. Termin biegnie także za granicą.

Możesz też wysłać do sądu **pisemne oświadczenie z podpisem urzędowo poświadczonym** – wtedy nie musisz się stawiać.

## Po odrzuceniu: dzieci i rodzina {#potem}

Kto odrzuca spadek, jest traktowany, jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 k.c.). Twój udział przechodzi na Twoich zstępnych:

- **niepełnoletnie dzieci** – odrzucasz za nie Ty i drugi rodzic; często bez zgody sądu ([zasady](https://bezzbywania.pl/spadki/odrzucenie-spadku-w-imieniu-dziecka/)),
- **dorosłe dzieci** – każde samo, w swoim terminie 6 miesięcy liczonym od dnia, w którym dowiedziało się o Twoim odrzuceniu,
- gdy nie ma zstępnych – rodzice zmarłego, rodzeństwo itd. ([kolejność](https://bezzbywania.pl/spadki/kto-dziedziczy-bez-testamentu/)).

Najprościej: **całą rodzinę umów do jednego notariusza tego samego dnia**.

## Kiedy odrzucenie nie zadziała {#nie-zadziala}

- Gdy złożysz je po terminie – spadek jest już przyjęty. Wyjście: [uchylenie się od skutków](https://bezzbywania.pl/spadki/odrzucenie-spadku-po-terminie/).
- Gdy wcześniej przyjąłeś spadek – oświadczenia nie da się zmienić.
- Gdy osoba odrzucająca w imieniu dziecka potrzebowała zgody sądu, a jej nie miała – oświadczenie za dziecko jest nieskuteczne.

## Wierzyciel dalej pisze {#wierzyciel}

Odeślij kopię wypisu z informacją, że nie jesteś spadkobiercą. Jeśli przyjdzie nakaz zapłaty – **złóż sprzeciw** w terminie z pouczenia, załączając wypis. Gotowe pismo: [odpowiedź wierzycielowi](https://bezzbywania.pl/spadki/generator-pism/).

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/spadki/odrzucenie-spadku-krok-po-kroku/ (Bez Zbywania, aktualizacja 5.11.2026). To nie jest porada prawna.