# Orzecznictwo ZUS od 1 stycznia 2027 r. – co się zmienia dla Ciebie

Ustawa z 18 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2026 poz. 26) reformuje orzecznictwo ZUS, wprowadzając kluczowe zmiany od 1 stycznia 2027 r. Termin na sprzeciw pozostaje bez zmian – wynosi 14 dni – i bez jego złożenia sąd nadal odrzuci odwołanie oparte wyłącznie na zarzutach do orzeczenia.


## Najważniejsze w skrócie {#skrot}

| | Do 31.12.2026 r. | Od 1.01.2027 r. |
|---|---|---|
| kto rozpatruje sprzeciw | komisja lekarska ZUS | inny lekarz orzecznik; w sprawach szczególnie skomplikowanych – trzech lekarzy łącznie |
| termin na sprzeciw | 14 dni od doręczenia | 14 dni od doręczenia (bez zmian) |
| gdzie złożyć | przez oddział ZUS właściwy dla miejsca zamieszkania | do ZUS |
| kto wydaje orzeczenie | lekarz orzecznik | lekarz orzecznik, a w części spraw osoba wykonująca samodzielny zawód medyczny (pielęgniarka – NSE; fizjoterapeuta – rehabilitacja w prewencji rentowej) |
| zarzut wadliwości | Prezes ZUS, 14 dni od wydania | główny lekarz orzecznik lub zastępca, 14 dni od wydania |
| badanie zdalne | – | dopuszczalne, gdy pozwala na prawidłową ocenę |
| termin na orzeczenie | – | 30 dni od wszczęcia postępowania o orzeczenie, ponaglenie rozpatrywane w 7 dni |
| niestawiennictwo | wg rozporządzenia | wniosek w 7 dni, inaczej umorzenie lub wstrzymanie wypłaty |

Podstawa: art. 85a–85f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z 18.12.2025 r. oraz art. 43 tej ustawy (wejście w życie).

## Sprzeciw po nowemu {#sprzeciw}

- Sprzeciw wnosisz **do ZUS w 14 dni** od doręczenia (art. 85f ust. 1–2).
- Główny lekarz orzecznik kieruje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez lekarza orzecznika – **innego niż ten, który wydał orzeczenie**, z uwzględnieniem jego specjalizacji (art. 85f ust. 5 i 7).
- W sprawach szczególnie skomplikowanych – **trzech lekarzy orzekających łącznie** (art. 85f ust. 8).
- Lekarz **nie jest związany zakresem sprzeciwu** – oceni całość (art. 85f ust. 6). To działa w obie strony: może zmienić ustalenia na Twoją korzyść, ale może też zmienić te, których nie kwestionowałeś(-aś).
- Od orzeczenia po ponownym rozpatrzeniu **nie ma** kolejnego sprzeciwu – dalej idziesz do sądu (art. 85f ust. 9).

W sprzeciwie warto **wnosić o skierowanie sprawy do lekarza konkretnej specjalności** albo do trzech lekarzy – ustawa każe uwzględniać specjalizację i potrzebę kompleksowej oceny (art. 85f ust. 7).

## Sprawy w toku {#przejsciowe}

Do orzeczeń w sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów stosuje się nowe art. 85c–85j (art. 38 ust. 1 ustawy z 18.12.2025 r.). W sprawie trwającej na przełomie 2026 i 2027 r. sama data wydania orzeczenia nie wystarcza do wyboru trybu. Znaczenie ma to, czy postępowanie jest nadal niezakończone. Sprawdź etap sprawy i pouczenie; poproś ZUS o pisemne potwierdzenie właściwego trybu. Nie odkładaj z tego powodu złożenia sprzeciwu w terminie. Gdy coś jest niejasne – pytaj ZUS na piśmie i zachowaj odpowiedź.

## Nowe prawa {#prawa}

- **30 dni na orzeczenie** od wszczęcia postępowania o jego wydanie (bez czasu na uzupełnienie dokumentacji i badanie). Po przekroczeniu – **ponaglenie**, które ZUS rozpatruje w 7 dni (art. 85e ust. 4–9).
- **Uzasadnienie i pouczenie** muszą być w orzeczeniu (art. 85e ust. 1).
- **Badanie w miejscu pobytu** za Twoją zgodą, gdy zaświadczenie lekarskie wskazuje, że nie możesz przyjść (art. 85c ust. 6).

## Uwaga na fałszywe informacje {#mity}

W internecie można spotkać teksty, że reforma weszła w życie 1 stycznia 2026 r. To nieprawda. Ustawa weszła w życie 13 kwietnia 2026 r., a przepisy o orzekaniu i sprzeciwie (art. 85a ust. 1, art. 85c–85j) – **1 stycznia 2027 r.** (art. 43 pkt 3 ustawy z 18.12.2025 r.). Potwierdza to też odpowiedź MRPiPS na interpelację nr 16271.

## Źródła {#zrodla}

- [Ustawa z 18.12.2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 26), art. 1 pkt 9 (art. 85a–85j), art. 38, art. 43](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000026)
- [Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468), art. 477⁹ § 3¹ w brzmieniu od 1.01.2027](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000468)
- [MRPiPS – odpowiedź na interpelację nr 16271](https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/interpellations/attachment/ATTDV7HXZ/i16271-o1.pdf)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/zus/poradniki/zmiany-w-orzecznictwie-zus-od-2027/ (Bez Zbywania, aktualizacja 3.11.2026). To nie jest porada prawna.