Wzór: Odwołanie od decyzji ZUS o zwrocie, rozliczeniu, zawieszeniu lub zmniejszeniu świadczenia

[miejscowość], [data]

Sąd Okręgowy w [miejscowość]
Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
za pośrednictwem:
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [miejscowość]

Odwołujący się: [imię i nazwisko]
[adres do doręczeń]
PESEL: [PESEL]
Numer świadczenia: [numer świadczenia z decyzji ZUS]
[telefon lub e-mail – nieobowiązkowo]

[Jeśli dotyczy] Działający(a) przez: [imię i nazwisko pełnomocnika / opiekuna prawnego / kuratora, adres, podstawa umocowania]

Organ rentowy: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [miejscowość]

ODWOŁANIE OD DECYZJI

Na podstawie art. 477⁹ § 1 k.p.c. wnoszę odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [data i znak decyzji], doręczonej mi [data doręczenia], [w sprawie rozliczenia świadczenia i zobowiązania mnie do zwrotu kwoty [kwota] zł / w sprawie zawieszenia / zmniejszenia mojego świadczenia].

Zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie: art. 138 ust. 1, 2 i 5 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, art. 104 tej ustawy, § 7–9 rozporządzenia MPiPS z 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty.

Wnoszę o: zmianę zaskarżonej decyzji [przez ustalenie, że nie mam obowiązku zwrotu świadczenia, ewentualnie że obowiązek ten obejmuje kwotę niższą – wyliczoną zgodnie z zarzutami poniżej / przez przywrócenie wypłaty świadczenia w pełnej wysokości, ewentualnie ustalenie zmniejszenia w prawidłowej wysokości]; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych (jeśli działa profesjonalny pełnomocnik); przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu.

Uzasadnienie

[Opisz krótko: jakie świadczenie pobierasz, od kiedy pracujesz, ile zarabiałeś w poszczególnych miesiącach, co i kiedy zgłosiłeś ZUS.]

[Jeśli dotyczy] Okres zwrotu. Zawiadomiłem(am) organ rentowy o osiąganiu przychodu: [data, forma, dowód – np. EROP złożony 10.03.2025 r. przez PUE]. Zgodnie z art. 138 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiąganiem przychodu podlegają w takim wypadku zwrotowi za okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy poprzedzający rok wydania decyzji o rozliczeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z 24 kwietnia 2008 r., II UK 269/07). Decyzja obejmuje okres dłuższy.

[Jeśli dotyczy] Okres zwrotu. Nawet bez zawiadomienia zwrot może obejmować najwyżej 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania decyzji o rozliczeniu (art. 138 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Decyzja obejmuje okres wcześniejszy.

[Jeśli dotyczy] Brak pouczenia. Świadczenie wypłacone mimo okoliczności powodujących zawieszenie lub zmniejszenie jest nienależnie pobrane tylko wtedy, gdy osoba pobierająca była pouczona o braku prawa do jego pobierania (art. 138 ust. 2 pkt 1). Nie zostałem(am) o tym pouczony(a). Wnoszę o zobowiązanie organu do złożenia akt rentowych z dowodem pouczenia.

[Jeśli dotyczy] Niezrozumiałe pouczenie. Pouczenie musi być jasne i zrozumiałe dla adresata, tak by mógł on ocenić, kiedy traci prawo do świadczenia (wyrok Sądu Najwyższego z 15 lipca 2011 r., I UK 39/11). Ogólnikowe pouczenie zamieszczone na odwrocie decyzji nie spełniało tego wymogu wobec mnie: [opisz – np. niepełnosprawność intelektualna, brak informacji o kwotach, drobny druk].

[Jeśli dotyczy] Wariant rozliczenia. Organ rentowy powinien rozliczyć świadczenie w sposób korzystniejszy dla świadczeniobiorcy – porównując rozliczenie roczne (§ 7–8 rozporządzenia) z rozliczeniem za poszczególne miesiące. Według moich wyliczeń wariant [roczny / miesięczny] daje kwotę [kwota] zł. Wnoszę o dopuszczenie dowodu z dokumentów płacowych za poszczególne miesiące.

[Jeśli dotyczy] Przychód. Organ wliczył wynagrodzenie z umowy o dzieło zawartej z podmiotem niebędącym moim pracodawcą. Umowa ta nie podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, więc nie jest przychodem w rozumieniu art. 104 ust. 1–2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

[Jeśli dotyczy] Przychód. Organ wliczył honoraria z tytułu działalności twórczej i artystycznej, które zgodnie z art. 104 ust. 5 nie wpływają na zawieszenie ani zmniejszenie świadczenia.

[Jeśli dotyczy] Przychód. Organ wliczył wynagrodzenie wypłacone za pracę wykonaną przed miesiącem, od którego ustalono prawo do świadczenia – taki przychód nie ma wpływu na zawieszenie ani zmniejszenie (§ 1 ust. 4 rozporządzenia).

[Jeśli dotyczy] Sytuacja odwołującego się. Jestem osobą z [rodzaj niepełnosprawności, np. umiarkowana niepełnosprawność intelektualna]. Nie byłem(am) w stanie samodzielnie zrozumieć zasad limitów ani obowiązku zgłoszenia. Wnoszę o wysłuchanie mnie w obecności osoby bliskiej, która się mną opiekuje, [imię i nazwisko, stosunek pokrewieństwa], oraz o przesłuchanie jej w charakterze świadka.

[Jeśli dotyczy] Niezależnie od wyniku sporu wskazuję, że moja sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia odstąpienie od żądania zwrotu (art. 138 ust. 6) – wniosek w tym przedmiocie złożę / złożyłem(am) do organu rentowego (por. wyrok SN z 18 stycznia 2010 r., II UK 168/09).

Odwołanie wnoszę w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.

[podpis]

Załączniki:

• kopia zaskarżonej decyzji

• dowód zawiadomienia ZUS o przychodzie (jeśli masz)

• zaświadczenia o przychodach z rozbiciem na miesiące

• dokumentacja o stanie zdrowia / orzeczenie o niepełnosprawności (jeśli dotyczy)

• pełnomocnictwo albo postanowienie o ustanowieniu opiekuna/kuratora (jeśli dotyczy)