Emerytura a komornik – ile może zabrać, ile musi zostać (2026)
Z emerytury i renty komornik może zabrać tylko część. Granice są dwie – procent od kwoty brutto i kwota wolna, która musi zostać na rękę. ZUS stosuje tę, która jest dla Ciebie korzystniejsza.
Dwie granice
Egzekucję z emerytur i rent regulują art. 139–141 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art. 833 § 4 k.p.c. odsyła do tych przepisów). Komornik – a w praktyce ZUS, który potrąca na jego rzecz – musi zachować obie granice:
- limit procentowy liczony od kwoty brutto (art. 140):
- alimenty – do 60% (art. 140 ust. 1 pkt 1),
- egzekwowane opłaty za pobyt w DPS, ZOL lub ZPO – do 50% (art. 140 ust. 1 pkt 2),
- potrącenie odpłatności za pobyt w placówce na wniosek dyrektora (bez komornika) – do 65% (art. 140 ust. 4 pkt 3; przy zbiegu z innymi potrąceniami limit łączny do 70% – art. 140 ust. 6a),
- inne długi (kredyty, pożyczki, rachunki) – do 25% (art. 140 ust. 1 pkt 3);
- kwota wolna – tyle musi zostać po odliczeniu składki zdrowotnej i zaliczki na podatek (art. 141). Od 1.03.2026 r. do 28.02.2027 r.:
| Rodzaj należności | Kwota wolna | Podstawa |
|---|---|---|
| opłata za pobyt w placówce potrącana na wniosek dyrektora | 339,76 zł | art. 141 ust. 1 pkt 4 |
| alimenty | 849,42 zł | art. 141 ust. 1 pkt 1 |
| nienależnie pobrane świadczenia, składki (potrącenia ZUS) | 1121,28 zł | art. 141 ust. 1 pkt 3 |
| inne długi egzekwowane przez komornika lub urząd (w tym egzekwowana opłata za DPS) | 1401,57 zł | art. 141 ust. 1 pkt 2 |
Źródło kwot: komunikat Prezesa ZUS z 17.02.2026 r. (M.P. 2026 poz. 220).
Niska emerytura = brak potrąceń. Jeśli po odliczeniu składki zdrowotnej i podatku emerytura jest niższa niż kwota wolna, ZUS nie potrąca nic (art. 141 ust. 1b).
Emerytura 3000 zł brutto, do wypłaty 2600 zł. Dług z kredytu.
- 25% z 3000 zł = 750 zł,
- 2600 zł − 1401,57 zł = 1198,43 zł,
- komornik dostanie 750 zł (mniejsza z kwot), Tobie zostaje 1850 zł.
Emerytura 1800 zł brutto, do wypłaty 1650 zł:
- 25% = 450 zł, ale 1650 zł − 1401,57 zł = 248,43 zł,
- komornik dostanie 248,43 zł, zostaje 1401,57 zł.
Policz swoją sytuację w kalkulatorze.
Czego nie wlicza się do emerytury
Kwotę wolną i limit liczy się od emerytury z dodatkami – z wyłączeniem świadczeń rodzinnych, dodatku dla sierot zupełnych, dodatku pielęgnacyjnego, dodatku weterana poszkodowanego i dodatku pieniężnego do renty inwalidzkiej (art. 141 ust. 3). ZUS nie potrąca też nic z 13. i 14. emerytury ani ze świadczenia uzupełniającego. Więcej.
Masz dwie emerytury lub emeryturę i rentę? Kwotę wolną ustala się od jednego – wyższego – świadczenia (art. 141 ust. 4).
Emerytura na koncie
Gdy emerytura wpłynie na rachunek bankowy, organ egzekucyjny nie powinien doprowadzać do pozbawienia dłużnika środków wolnych od egzekucji. W orzecznictwie administracyjnym wskazuje się, że gdy organ zajmuje jednocześnie emeryturę w ZUS i konto, na które wpływa to świadczenie, powinien zapewnić poszanowanie kwoty wolnej (wyrok NSA z 30.01.2020 r., I GSK 1651/18). Podobnie w jednostkowej sprawie po interwencji RPO urząd skarbowy zwolnił z rachunku kwoty wypłacone przez ZUS (sprawa V.511.227.2024).
Dodatkowo na koncie działa comiesięczna kwota wolna z Prawa bankowego – 3604,50 zł w 2026 r. (art. 54). Kwota wolna na koncie.
Jeśli z konta zabrano emeryturę ponad limity – złóż skargę w tydzień (komornik sądowy) albo w 7 dni (urząd). Skarga na komornika · egzekucja urzędu.
- Sprawdź w decyzji lub na PUE/eZUS: kwotę brutto, składkę, podatek, potrącenie.
- Policz w kalkulatorze, ile wolno.
- Napisz do ZUS o korektę i zwrot nadpłaty: wzór pisma do ZUS.
- Złóż skargę na czynność komornika – to komornik odpowiada za zajęcie.
Kwoty od marca 2027
Kwoty wolne rosną co roku od 1 marca razem z waloryzacją emerytur (art. 141 ust. 1a). Nowe kwoty ogłosi Prezes ZUS w lutym 2027 r. – zaktualizujemy tę stronę.
Źródła
- Ustawa o emeryturach i rentach z FUS, art. 139–141 (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749).
- Komunikat Prezesa ZUS z 17.02.2026 r. (M.P. 2026 poz. 220).
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 833 § 4 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468).
- ZUS – „Potrącenia i egzekucje z emerytur i rent” (limity liczone od kwoty brutto).
- Wyrok NSA z 30.01.2020 r., I GSK 1651/18.
- RPO, sprawa V.511.227.2024 – komunikat z 5.02.2025 r.
Czytaj dalej
Komornik albo urząd zajął pieniądze, których nie wolno zajmować? Nie czekaj. Skarga na czynność komornika: tydzień od dnia, w którym się dowiedziałeś (art. 767 § 4 k.p.c.), opłata 50 zł, składasz przez komornika. Egzekucja urzędu: skarga 7 dni od doręczenia (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Wniosek o zwolnienie i zwrot oraz reklamację w banku złóż od razu. Policz termin · przygotuj pismo.
Narzędzia: czy komornik może zająć to świadczenie · kalkulator kwoty wolnej · generator pism · terminy. Działają w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.