13. i 14. emerytura, dodatek pielęgnacyjny, 500+ dla niesamodzielnych – komornik nie może ich zająć
Te pieniądze dostają emeryci, renciści i osoby niesamodzielne – i właśnie dlatego ustawy wprost zakazują z nich potrąceń i egzekucji. Ochrona obejmuje je także po wpływie na konto.
Co jest chronione
| Świadczenie | Przepis | Na koncie |
|---|---|---|
| 13. emerytura (dodatkowe roczne świadczenie pieniężne) | art. 11 ustawy z 9.01.2020 r. – „nie dokonuje się potrąceń i egzekucji” | chronione – art. 54a Prawa bankowego |
| 14. emerytura (kolejne dodatkowe roczne świadczenie) | art. 10 ustawy z 26.05.2023 r. – „nie dokonuje się potrąceń i egzekucji” | chronione – art. 54a Prawa bankowego |
| Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji | art. 9 ustawy z 31.07.2019 r. – „nie dokonuje się potrąceń i egzekucji” | chronione – art. 54a Prawa bankowego |
| Dodatek pielęgnacyjny | art. 833 § 6 k.p.c. (dodatki pielęgnacyjne); art. 141 ust. 3 ustawy emerytalnej | chronione – art. 890 § 1¹ k.p.c., art. 54a Prawa bankowego |
| Dodatek dla sierot zupełnych | art. 833 § 6 k.p.c. | chronione |
ZUS potwierdza: nie dokonuje potrąceń z dodatku pielęgnacyjnego, dodatku dla sierot zupełnych, świadczenia uzupełniającego ani z 13. i 14. emerytury.
Dodatek nie podnosi kwoty, z której liczą potrącenie
Dodatek pielęgnacyjny i dodatek dla sierot zupełnych nie wchodzą do kwoty, od której liczy się 25% (60%) potrącenia i kwotę wolną (art. 141 ust. 3 ustawy emerytalnej). Jeśli ZUS policzył potrącenie od emerytury razem z dodatkiem pielęgnacyjnym – to błąd. Napisz o korektę: wzór pisma do ZUS.
Na koncie – też nie
Art. 54a Prawa bankowego wymienia wprost: dodatkowe roczne świadczenie pieniężne (13.), kolejne dodatkowe roczne świadczenie (14.), świadczenie uzupełniające oraz wszystkie świadczenia z art. 833 § 6 k.p.c. Środki z nich pochodzące są wolne od zajęcia.
W praktyce 13. emerytura wpływa w kwietniu, a 14. jesienią – razem z emeryturą albo osobnym przelewem. Gdy bank zablokuje taki wpływ:
- pobierz wyciąg i informację z PUE/eZUS o wypłacie świadczenia,
- złóż reklamację w banku (wzór),
- złóż wniosek do komornika o zwolnienie i zwrot (wzór),
- pilnuj tygodnia na skargę do sądu, jeśli komornik nie odda pieniędzy.
Gdy 13. lub 14. emerytura wpływa razem z emeryturą jednym przelewem, bank może nie odróżnić kwot. Pokaż decyzję lub informację ZUS o wysokości świadczenia – i żądaj zwolnienia tej części.
Świadczenie uzupełniające (tzw. 500+ dla niesamodzielnych) przysługuje osobom z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Często są to osoby z demencją albo niepełnosprawnością intelektualną. Jeśli taka osoba nie jest w stanie sama prowadzić sprawy – niech zrobi to pełnomocnik lub opiekun. Jak to zorganizować.
Źródła
- Ustawa z 9.01.2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, art. 11 (t.j. Dz.U. 2024 poz. 891).
- Ustawa z 26.05.2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, art. 10 (t.j. Dz.U. 2025 poz. 183).
- Ustawa z 31.07.2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, art. 9 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 723).
- Prawo bankowe, art. 54a (t.j. Dz.U. 2026 poz. 38).
- Ustawa o emeryturach i rentach z FUS, art. 141 ust. 3 (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749).
- ZUS – „Potrącenia i egzekucje z emerytur i rent”.
Czytaj dalej
Komornik albo urząd zajął pieniądze, których nie wolno zajmować? Nie czekaj. Skarga na czynność komornika: tydzień od dnia, w którym się dowiedziałeś (art. 767 § 4 k.p.c.), opłata 50 zł, składasz przez komornika. Egzekucja urzędu: skarga 7 dni od doręczenia (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Wniosek o zwolnienie i zwrot oraz reklamację w banku złóż od razu. Policz termin · przygotuj pismo.
Narzędzia: czy komornik może zająć to świadczenie · kalkulator kwoty wolnej · generator pism · terminy. Działają w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.