Opiekujesz się więcej niż jedną osobą – co Ci przysługuje
Opieka nad dwojgiem dzieci z niepełnosprawnością albo nad dzieckiem i rodzicem jednocześnie to codzienność wielu rodzin. Przepisy liczą to bardzo różnie.
Kilkoro dzieci: podwyżka o 100%
Na nowych zasadach rodzic (także inna osoba zobowiązana do alimentacji, opiekun faktyczny, rodzina zastępcza i prowadzący rodzinny dom dziecka), który opiekuje się więcej niż jednym dzieckiem do 18 lat z odpowiednim orzeczeniem, dostaje świadczenie podwyższone o 100% na drugie i każde kolejne dziecko (art. 17 ust. 3e u.ś.r.).
| Liczba dzieci | 2026 | od 1.01.2027 |
|---|---|---|
| 1 | 3386 zł | 3488 zł |
| 2 | 6772 zł | 6976 zł |
| 3 | 10 158 zł | 10 464 zł |
To jedno świadczenie w podwyższonej kwocie – nie kilka osobnych. Gdy jedno z dzieci skończy 18 lat albo straci orzeczenie, kwota spada.
Drugie dziecko dostało orzeczenie? Złóż w gminie wniosek o podwyższenie w ciągu 3 miesięcy od wydania orzeczenia – wtedy dostaniesz podwyżkę od miesiąca wniosku o orzeczenie (art. 24 ust. 2a u.ś.r.).
Na jedno dziecko świadczenie może mieć tylko jedna osoba (art. 17 ust. 5 pkt 5). Rodzice mogą jednak podzielić opiekę: matka bierze świadczenie na jedno dziecko, ojciec na drugie – albo jedno z nich na oboje z podwyżką. Policz, co się opłaca, uwzględniając składki i pracę każdego z Was.
Stare zasady: tylko jedno świadczenie
Stare świadczenie pielęgnacyjne nie przewidywało podwyżki. Opiekun, który miał już świadczenie pielęgnacyjne, SZO lub zasiłek dla opiekuna, nie mógł dostać drugiego (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w brzmieniu z 2023 r.). Jeśli więc opiekujesz się dorosłym na starych zasadach, a w rodzinie jest też dziecko z niepełnosprawnością – sprawdź, czy drugi rodzic nie może dostać nowego świadczenia na dziecko.
Rodzic i dziecko jednocześnie
Częsta sytuacja „pokolenia kanapki”: opiekujesz się dzieckiem i starszym rodzicem.
- Na dziecko – nowe świadczenie pielęgnacyjne (jeśli nie masz już innego świadczenia opiekuńczego).
- Na rodzica – nowego świadczenia pielęgnacyjnego nie ma. Rodzic może dostać świadczenie wspierające (przy 70+ punktach), dodatek albo zasiłek pielęgnacyjny.
Świadczenie wspierające dla kilku osób
Świadczenie wspierające przysługuje każdej osobie z niepełnosprawnością osobno, według jej punktów. Nie ma limitu na rodzinę.
Składki: ZUS opłaca składki emerytalno-rentowe i zdrowotną tylko za jednego opiekuna danej osoby (art. 6 ust. 2 u.ś.w.; art. 6c ust. 2 u.s.u.s.). Jeśli opiekujesz się dwiema osobami ze świadczeniem wspierającym, nie dostaniesz podwójnych składek – podlegasz ubezpieczeniu raz.
Stare świadczenie na jedną osobę, wspierające dla drugiej
Art. 63 ust. 6 u.ś.w. wyklucza stare świadczenie, gdy świadczenie wspierające ma osoba wymagająca opieki – czyli ta, na którą przyznano Ci świadczenie pielęgnacyjne. Jeśli świadczenie wspierające dostanie inna osoba w rodzinie (np. ojciec, a Ty masz stare świadczenie na matkę), ten przepis wprost Twojego świadczenia nie dotyczy. Gmina może jednak zbadać, czy nadal sprawujesz stałą opiekę nad matką. Przy wątpliwościach poproś gminę o pisemne stanowisko przed złożeniem wniosku do ZUS.
Kalkulator i pisma
Kwestionariusz uwzględnia liczbę dzieci i pokaże kwotę z podwyżką. Wniosek z opisem opieki przygotujesz w generatorze pism.
Źródła
- Ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2026 poz. 1240 – art. 17 ust. 3e, ust. 5; art. 24 ust. 2a.
- Ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2023 poz. 390 – art. 17 ust. 5.
- Ustawa o świadczeniu wspierającym, Dz.U. 2026 poz. 873 – art. 6, 63.
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2026 poz. 199 – art. 6c.
- Obwieszczenie MRPiPS, M.P. 2026 poz. 1042
Czytaj dalej
Gmina odmówiła, odebrała świadczenie albo żąda zwrotu? Nie czekaj. Odwołanie do SKO: 14 dni od doręczenia decyzji (składasz przez gminę). Skarga do WSA: 30 dni od decyzji SKO, bez wpisu. Termin minął bez Twojej winy – przywrócenie terminu i tryby nadzwyczajne. Policz termin · przygotuj pismo.
Narzędzia: które świadczenie mi przysługuje i co się bardziej opłaca · generator pism · kalkulator terminów. Działają w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.