Pieniądze, składki, ZUS · Opublikowano: 3.11.2026 · Zaktualizowano: 5.11.2026 · Stan prawny: 3.11.2026

Kto płaci Twoje składki, gdy się opiekujesz

Składki to Twoja przyszła emerytura i dzisiejsze prawo do leczenia. Zasady są różne dla starych i nowych świadczeń – a przejście na świadczenie wspierające może zostawić lukę.

Tabela

Podstawy: art. 6 ust. 2a–2b i art. 6c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; art. 66 ust. 1 pkt 28, 28a, 28b, 28d i art. 86 ust. 1 pkt 9–9a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej; art. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym.

Świadczenie pielęgnacyjne, SZO, zasiłek dla opiekuna

Gmina (wójt, burmistrz, prezydent miasta) opłaca składki emerytalne i rentowe od kwoty świadczenia przez okres niezbędny do uzyskania 20 lat (kobieta) lub 25 lat (mężczyzna) okresów składkowych i nieskładkowych (art. 6 ust. 2a u.s.u.s.). Gmina nie opłaca składek, gdy:

• masz inny tytuł do ubezpieczenia (np. pracujesz – przy nowym świadczeniu na dziecko to częste),
• pobierasz świadczenie wyłącznie w okresie po śmierci podopiecznego (art. 6 ust. 2b pkt 2–3 u.s.u.s.; art. 17 ust. 4a u.ś.r.; art. 63 ust. 14 u.ś.w.).

Podstawą składek jest kwota pobieranego świadczenia – przy świadczeniu podwyższonym na kolejne dziecko (art. 17 ust. 3e) liczy się więc kwota podwyższona.

Ministerstwo przyznało, że po 20/25 latach składki przestają być opłacane, a opiekunowie osób ze świadczeniem wspierającym mają je przez cały okres opieki – co tworzy nierówność. W 2025 r. zapowiedziało, że „rozważy” zmianę przepisów (MRPiPS do RPO, 28.07.2025 r.). Według stanu prawnego na 3.11.2026 r. zasada 20/25 lat nadal obowiązuje.

Plus: emeryturę osoby, która ma 20/25 lat stażu i osiągnęła wiek emerytalny, podwyższa się do kwoty najniższej emerytury, nawet gdy składki były niższe (art. 87 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Ubezpieczenie zdrowotne

Pobierający świadczenie pielęgnacyjne, SZO i zasiłek dla opiekuna są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym, jeśli nie mają innego tytułu; składkę płaci gmina (art. 66 ust. 1 pkt 28–28b, art. 86 ust. 1 pkt 9). Gdy pracujesz – ubezpieczenie masz z pracy.

Świadczenie wspierające: składki płaci ZUS

Za osobę, która nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę wsparcia osoby uprawnionej do świadczenia wspierającego, wspólnie z nią zamieszkującą i gospodarującą, ZUS opłaca składki emerytalne, rentowe i zdrowotną (art. 6 u.ś.w.; art. 6c u.s.u.s.). Prawo to przysługuje jednej osobie sprawującej opiekę.

Zgłoszenie składasz w ZUS na wniosku USW-1. Ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz zdrowotne powstają od dnia rozpoczęcia opieki wskazanego we wniosku, ale nie wcześniej niż od dnia złożenia wniosku (art. 13 pkt 13b u.s.u.s.; art. 73 pkt 10c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej) – nie zwlekaj, wstecz się nie da.

Podstawą składek jest kwota świadczenia wspierającego pobieranego przez podopiecznego (art. 18 ust. 5f u.s.u.s.). Ubezpieczeniom z tego tytułu nie podlega opiekun, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty albo inny tytuł do ubezpieczeń (art. 9 ust. 6 u.s.u.s.).

Okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, SZO lub zasiłku dla opiekuna, za które nie było obowiązku opłacania składek, też chronią: renta przysługuje, gdy niezdolność do pracy powstała w takim okresie albo nie później niż 18 miesięcy po nim (art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Jak sprawdzić, czy składki są płacone

Zaloguj się na PUE/eZUS i sprawdź dane o ubezpieczeniach i zgłoszeniach. Jeśli gmina Cię nie zgłosiła, a powinna – złóż pisemne zapytanie w gminie, a w razie odmowy żądaj decyzji. Brak zgłoszenia w okresie, w którym pobierałeś świadczenie, to pieniądze, których zabraknie w Twojej emeryturze.

Źródła

• Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2026 poz. 199 – art. 6 ust. 2a–2b, art. 6c, art. 9 ust. 6, art. 13 pkt 13b, art. 18 ust. 5f, art. 36c.
• Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, Dz.U. 2025 poz. 1461 – art. 66, 73, 86.
• Ustawa o świadczeniu wspierającym, Dz.U. 2026 poz. 873 – art. 6, 63.
• Ustawa o emeryturach i rentach z FUS, Dz.U. 2025 poz. 1749 – art. 57, 87.
• Odpowiedź MRPiPS dla RPO z 28.07.2025 r., DUS-III.400.19.2025.MSz