Stała opieka to nie 24 godziny na dobę – co liczy się do opieki
Gminy odmawiają świadczenia, bo „opieka nie zajmuje całego dnia” albo „są inni krewni”. Sądy mówią co innego. Ten artykuł daje Ci argumenty i pokazuje, jak opisać opiekę.
Co mówią sądy
NSA, wyrok z 25.11.2025 r., I OSK 2130/24 (sprawa na starych zasadach):
- organ musi ustalić faktyczny wymiar opieki i ocenić, czy jej intensywność wyklucza pracę,
- do opieki liczy się całokształt czynności – nie tylko pielęgnacja i leczenie, ale też zwykłe czynności życia codziennego i prowadzenie gospodarstwa domowego, jeśli podopieczny nie może ich wykonać sam,
- przepisy nie wprowadzają „limitu godzinowego” opieki,
- istnienie rodzeństwa nie wyklucza prawa – ustawa nie wskazuje, kto z rodziny ma się opiekować; ta decyzja należy do rodziny.
WSA w Gdańsku, wyrok z 27.03.2025 r., II SA/Gd 1063/24 (prawomocny), powołując NSA I OSK 2201/15 i WSA w Gdańsku III SA/Gd 215/22: opieka musi być stała lub długotrwała, co wyklucza opiekę sporadyczną, ale nie oznacza opieki całodobowej. Chodzi o opiekę codzienną i ciągłą gotowość do pomocy. Krótki wyjazd podopiecznego na rehabilitację nie przekreśla opieki.
WSA w Gliwicach, II SA/Gl 84/25 (prawomocny): SKO uznało, że opiekunka mogła pracować – sąd uchylił decyzje, bo ustalenia wywiadu (opieka codzienna, przez cały dzień) temu przeczyły. Organ naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Kiedy to ma znaczenie
- Stare świadczenie pielęgnacyjne i SZO – opieka musi być taka, że uniemożliwia pracę (związek między rezygnacją z pracy a opieką). Tu spór o „ile godzin” jest najczęstszy.
- Nowe świadczenie na dziecko – pracować wolno, ale gmina może sprawdzić, czy faktycznie sprawujesz opiekę.
- Przedłużenie starego świadczenia – gmina nie może bez wykazania zmiany od nowa podważać zakresu opieki (WSA w Lublinie, II SA/Lu 367/25).
Jak opisać opiekę
Pisz konkretnie, czynność po czynności, i zawsze o tym, czego podopieczny nie jest w stanie zrobić sam – nie o tym, co robisz z przyzwyczajenia.
| Obszar | Przykład dobrego opisu |
|---|---|
| Higiena | „Codziennie rano i wieczorem myję mamę przy umywalce, 2 razy w tygodniu kąpiel – sama nie wejdzie do wanny, traci równowagę.” |
| Posiłki | „Przygotowuję wszystkie posiłki, kroję, pilnuję, by jadła – sama zapomina o jedzeniu.” |
| Leki | „Podaję 9 leków o 4 porach, insulina 3 razy dziennie – sama myli dawki.” |
| Noc | „Wstaję 2–3 razy w nocy: toaleta, niepokój, próby wyjścia z domu.” |
| Nadzór | „Nie może zostać sama dłużej niż godzinę – odkręca gaz, wychodzi i nie wie, jak wrócić.” |
| Sprawy zewnętrzne | „Wożę na wizyty: 3–4 razy w miesiącu, rehabilitacja 2 razy w tygodniu, załatwiam recepty, urzędy, zakupy.” |
| Dom | „Sprzątam, piorę, robię zakupy – mama nie jest w stanie.” |
Dodaj: od kiedy opiekujesz się w takim zakresie, kiedy i dlaczego zrezygnowałeś z pracy, kto pomaga i w jakim zakresie (np. pielęgniarka raz w tygodniu – to nie zastępuje Twojej opieki).
Demencja, choroba psychiczna, niepełnosprawność intelektualna: najwięcej czasu zajmuje nadzór, którego „nie widać” w jednej wizycie. Opisz konkretne zdarzenia (data, co się stało). Poproś, by pracownik socjalny wysłuchał Ciebie osobno, a w WZON zawsze składaj wniosek o wysłuchanie opiekuna.
- Organ nie ustalił faktycznego zakresu opieki – naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. (II SA/Gl 84/25, II SA/Gd 1063/24).
- Ustawa nie przewiduje limitu godzin; liczą się też czynności domowe (I OSK 2130/24).
- Stała opieka ≠ całodobowa (II SA/Gd 1063/24).
- Rodzeństwo nie wyklucza prawa – wybór opiekuna należy do rodziny (I OSK 2130/24).
- Przy przedłużeniu – brak wykazania zmiany okoliczności (II SA/Lu 367/25).
Gotowe odwołanie z tymi argumentami złożysz w generatorze pism.
Źródła
- NSA, I OSK 2130/24, 25.11.2025 r.
- WSA w Gdańsku, II SA/Gd 1063/24
- WSA w Gliwicach, II SA/Gl 84/25
- WSA w Lublinie, II SA/Lu 367/25
- Kodeks postępowania administracyjnego, Dz.U. 2025 poz. 1691 – art. 7, 77, 80.
Czytaj dalej
Gmina odmówiła, odebrała świadczenie albo żąda zwrotu? Nie czekaj. Odwołanie do SKO: 14 dni od doręczenia decyzji (składasz przez gminę). Skarga do WSA: 30 dni od decyzji SKO, bez wpisu. Termin minął bez Twojej winy – przywrócenie terminu i tryby nadzwyczajne. Policz termin · przygotuj pismo.
Narzędzia: które świadczenie mi przysługuje i co się bardziej opłaca · generator pism · kalkulator terminów. Działają w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.