Zasiłek pielęgnacyjny – 215,84 zł dla osoby z niepełnosprawnością
Zasiłek pielęgnacyjny dostaje sama osoba z niepełnosprawnością, nie opiekun. Nie ma kryterium dochodowego i łączy się zarówno ze świadczeniem pielęgnacyjnym opiekuna, jak i ze świadczeniem wspierającym.
Komu przysługuje
Art. 16 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych:
- niepełnosprawnemu dziecku (z orzeczeniem o niepełnosprawności),
- osobie powyżej 16 lat ze znacznym stopniem niepełnosprawności,
- osobie, która ukończyła 75 lat – bez żadnego orzeczenia,
- osobie powyżej 16 lat z umiarkowanym stopniem, jeśli niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia.
„Znaczny stopień” to w tej ustawie także m.in. orzeczenie ZUS o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji albo o niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz orzeczenie o I grupie inwalidzkiej (art. 3 pkt 21).
Ile i bez kryterium
215,84 zł miesięcznie od 1.11.2024 r. (rozporządzenie RM, Dz.U. 2024 poz. 1238, § 1 pkt 13). Nie ma kryterium dochodowego – liczy się tylko orzeczenie albo wiek. Kwota jest weryfikowana co 3 lata.
Zasiłek jest wolny od podatku (art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT) i nie podlega egzekucji komorniczej (art. 833 § 6 k.p.c.).
Kiedy nie przysługuje
- Osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego z ZUS lub KRUS (art. 16 ust. 6). Emeryt po 75. roku życia ma dodatek pielęgnacyjny z urzędu – i dlatego nie dostaje zasiłku. Zob. dodatek a zasiłek pielęgnacyjny.
- Osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (art. 16 ust. 5) – np. DPS, internat z całodobowym utrzymaniem.
- Gdy członkom rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pielęgnację (art. 16 ust. 5a), z zastrzeżeniem koordynacji.
Pułapka zwrotu: jeśli ZUS przyzna dodatek pielęgnacyjny za okres, za który gmina już wypłaciła zasiłek, ZUS potrąci tę kwotę z emerytury lub renty i przekaże gminie – to traktuje się jako zwrot nienależnie pobranego świadczenia (art. 16 ust. 7–8). Gdy gmina żąda zwrotu zasiłku z innego powodu, możesz wnioskować o umorzenie albo raty – gmina ma obowiązek wnikliwie ocenić sytuację rodzinną i majątkową, a odmowa podlega zaskarżeniu.
| Świadczenie | Czy łączy się z zasiłkiem pielęgnacyjnym |
|---|---|
| Świadczenie pielęgnacyjne opiekuna (stare i nowe) | tak – to dwa różne świadczenia dla dwóch osób |
| Świadczenie wspierające | tak – zasiłek pielęgnacyjny nie wyklucza świadczenia wspierającego (MRPiPS) |
| Renta socjalna | tak |
| Dodatek pielęgnacyjny z ZUS/KRUS | nie (art. 16 ust. 6) |
| Zasiłek rodzinny i dodatki | tak |
Od kiedy
Zasiłek ustala się na czas ważności orzeczenia (nie na okres zasiłkowy – art. 24 ust. 1). Przysługuje od miesiąca złożenia wniosku. Jeśli złożysz wniosek w ciągu 3 miesięcy od wydania orzeczenia, dostaniesz go od miesiąca, w którym złożono wniosek o orzeczenie (art. 24 ust. 2a). Osoba 75+ składa wniosek od miesiąca urodzin – nie ma czego „wyrównywać” wstecz.
Kto składa wniosek
Za dziecko – rodzic lub opiekun. Za dorosłego – on sam, jego przedstawiciel ustawowy (np. opiekun prawny przy ubezwłasnowolnieniu) albo pełnomocnik. Wniosek składa się w urzędzie gminy (MOPS, GOPS, CUS) lub elektronicznie (portal Emp@tia, e-Doręczenia, bankowość). Dołącz orzeczenie.
Gmina odmówiła
Odwołanie do SKO w 14 dni od doręczenia decyzji, przez gminę, bez opłat. Najczęstsze błędy gmin: pomylenie dodatku pielęgnacyjnego z innym dodatkiem ZUS, uznanie krótkiego pobytu w szpitalu za „umieszczenie w instytucji”, niezastosowanie art. 24 ust. 2a. Użyj generatora pism.
Źródła
- Ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2026 poz. 1240 – art. 3 pkt 21, art. 16, art. 24.
- Rozporządzenie RM z 13.08.2024 r., Dz.U. 2024 poz. 1238 – § 1 pkt 13.
- MRPiPS – pytania i odpowiedzi o świadczeniu wspierającym
Czytaj dalej
Gmina odmówiła, odebrała świadczenie albo żąda zwrotu? Nie czekaj. Odwołanie do SKO: 14 dni od doręczenia decyzji (składasz przez gminę). Skarga do WSA: 30 dni od decyzji SKO, bez wpisu. Termin minął bez Twojej winy – przywrócenie terminu i tryby nadzwyczajne. Policz termin · przygotuj pismo.
Narzędzia: które świadczenie mi przysługuje i co się bardziej opłaca · generator pism · kalkulator terminów. Działają w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.