Dorabianie na rencie z tytułu niezdolności do pracy i rencie socjalnej
Renta z tytułu niezdolności do pracy nie oznacza prawnego zakazu zatrudnienia, a częściowa niezdolność zakłada zachowanie możliwości wykonywania odpowiedniej pracy. Podejmując pracę, pamiętaj o progach przychodu wpływających na zawieszenie lub zmniejszenie wypłaty oraz o obowiązku powiadamiania ZUS o zarobkach.
Odmowa, częściowa zamiast całkowitej albo renta odebrana? Od orzeczenia lekarza orzecznika masz 14 dni na sprzeciw — bez niego sąd odrzuci odwołanie oparte wyłącznie na zarzutach do orzeczenia. Od decyzji ZUS masz miesiąc na odwołanie do sądu (bez opłat). Gdy termin minął bez Twojej winy – wniosek o przywrócenie terminu. Gdy stan się pogorszył – nowy wniosek. Policz termin.
Progi
Renta z tytułu niezdolności do pracy (art. 104 ust. 7–8 ustawy o FUS) oraz renta socjalna i dodatek dopełniający (art. 10 ustawy o rencie socjalnej):
| Przychód miesięczny brutto | Skutek |
|---|---|
| do 70% przeciętnego wynagrodzenia – od 1.09.2026 r. 6463,20 zł | renta bez zmian |
| powyżej 70%, do 130% – 6463,20–12 003,10 zł | renta zmniejszona o kwotę przekroczenia, najwyżej o kwotę maksymalnego zmniejszenia |
| powyżej 130% – ponad 12 003,10 zł | renta zawieszona |
Kwoty ogłasza Prezes ZUS co kwartał. Powyższe wynikają z komunikatu z 18.08.2026 r. (M.P. 2026 poz. 839) i obowiązują od 1 września do 30 listopada 2026 r. Od 1 grudnia 2026 r. obowiązują nowe kwoty – sprawdź je na zus.pl przed każdym kwartałem.
Co jest przychodem
- wynagrodzenie z umowy o pracę, zlecenia, służby (od którego są składki),
- przy działalności gospodarczej – podstawa wymiaru składek (art. 104 ust. 1a),
- także zasiłki chorobowy, opiekuńczy, macierzyński, wynagrodzenie chorobowe i świadczenie rehabilitacyjne (art. 104 ust. 6),
- praca za granicą (art. 104 ust. 3).
Nie wlicza się honorariów z działalności twórczej i artystycznej (art. 104 ust. 5).
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoś ZUS podjęcie pracy i wysokość przychodu. Nienależnie pobraną rentę trzeba zwrócić. Na koniec roku ZUS rozlicza przychód roczny – zachowaj PIT-y i zaświadczenia od pracodawcy.
Czy praca zaszkodzi orzeczeniu?
Praca nie odbiera automatycznie renty, ale lekarz orzecznik może ją wziąć pod uwagę przy ocenie niezdolności, zwłaszcza całkowitej. Pamiętaj:
- Całkowita niezdolność nie wyklucza pracy w warunkach przystosowanych do niepełnosprawności (art. 13 ust. 4 ustawy o FUS) – np. w zakładzie pracy chronionej czy na stanowisku dostosowanym.
- Przy kontroli opisz, na jakich warunkach pracujesz: ile godzin, jakie przystosowania, ile zwolnień, czy pracodawca toleruje przerwy.
Źródła
- Ustawa o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749 ze zm.), art. 13 ust. 4, art. 104
- Ustawa o rencie socjalnej (t.j. Dz.U. 2026 poz. 377), art. 10
- Komunikat Prezesa ZUS z 18.08.2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70% i 130% przeciętnego wynagrodzenia (zus.pl)
Czytaj dalej
Narzędzia (działają tylko w Twojej przeglądarce, nic nie wysyłają): kwestionariusz potrzeb i wymaganego stażu · generator pism · kalkulator terminów · lista przed badaniem · pytania i odpowiedzi.