Odsetki od zwrotu świadczenia – kiedy są, a kiedy urząd nie może ich doliczyć
Do zwracanej kwoty urzędy doliczają zwykle odsetki ustawowe za opóźnienie – liczone od miesiąca po każdej wypłacie. Ustawy przewidują jednak kilka sytuacji, w których odsetek być nie może. Sprawdź swoją decyzję wiersz po wierszu.
Od kiedy liczy się odsetki
- Świadczenia rodzinne, 800+, świadczenie wspierające – od pierwszego dnia miesiąca po dniu wypłaty, do dnia spłaty (art. 30 ust. 8 u.ś.r.; art. 25 ust. 9 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci; art. 29 ust. 9 u.ś.w.).
- Świadczenia z ubezpieczeń społecznych (np. emerytura, renta, zasiłek) – od dnia po wypłacie, na zasadach prawa cywilnego (art. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
- Pomoc społeczna – ustawa o pomocy społecznej nie zawiera odrębnego przepisu ogólnego nakazującego naliczanie odsetek ustawowych od nienależnie pobranych zasiłków. Kwestia ta wymaga dokładnej analizy podstawy prawnej wskazanej w decyzji; jeśli ośrodek doliczył odsetki, zażądaj pisemnego wskazania konkretnego przepisu szczególnego.
Kiedy odsetek nie ma
| Sytuacja | Przepis |
|---|---|
| 800+ przyznane wskutek błędu ZUS | art. 25 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci |
| Świadczenie wspierające przyznane wskutek błędu ZUS | art. 29 ust. 3 u.ś.w. |
| Świadczenia rodzinne z decyzji, której stwierdzono nieważność lub uchylono po wznowieniu (art. 30 ust. 2 pkt 4) | art. 30 ust. 2b u.ś.r. – odsetki tylko w pkt 1–3 i 5 |
| Świadczenie pielęgnacyjne zwracane za okres świadczenia wspierającego (art. 63 ust. 11 u.ś.w.) | art. 30 ust. 2b u.ś.r. (por. niewiążące stanowisko informacyjne RIO w Łodzi z 13.03.2025 r., WA 4120-14/2025-w) |
| Świadczenia z ZUS, gdy zgłosiłeś zmianę, a ZUS dalej płacił | art. 84 ust. 11 u.s.u.s. – zwrot bez odsetek |
| Świadczenia z ZUS spłacone w terminie wskazanym w decyzji – brak odsetek od dnia po decyzji | art. 84 ust. 1a u.s.u.s. |
| 800+ i świadczenie wspierające – od dnia wniosku o raty lub odroczenie | art. 84 ust. 8a u.s.u.s. w zw. z art. 25 ust. 10 / art. 29 ust. 10 |
| Decyzje tymczasowe w sprawach koordynacji (świadczenia za granicą) | art. 30 ust. 2c u.ś.r.; art. 25 ust. 3a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci |
Odsetki też można umorzyć. Przy świadczeniach rodzinnych, 800+ i świadczeniu wspierającym ustawy mówią o umorzeniu lub odstąpieniu od zwrotu kwoty „łącznie z odsetkami”. Jeśli główną kwotę oddasz, poproś o umorzenie odsetek – zobacz umorzenie.
- Poproś o zestawienie: każda wypłata, jej data, kwota i odsetki osobno.
- Sprawdź, czy odsetki nie liczą się od dnia wypłaty, gdy ustawa mówi o pierwszym dniu następnego miesiąca.
- Sprawdź, czy nie doliczono odsetek od okresu, za który zwrotu w ogóle nie można żądać (granice 2, 3 i 10 lat).
- Odsetki ustawowe za opóźnienie to stopa referencyjna NBP plus 5,5 punktu procentowego (art. 481 § 2 k.c.). Jej wysokość zmienia się razem ze stopami NBP.
Źródła
- Art. 30 ust. 2b, 2c, 8 u.ś.r.; art. 25 ust. 3, 3a, 9, 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci; art. 29 ust. 3, 9, 10 u.ś.w.; art. 84 ust. 1, 1a, 8a, 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 199); art. 481 § 2 k.c.
- Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi, pismo z 13.03.2025 r., WA 4120-14/2025-w (BIP RIO w Łodzi).
Czytaj dalej
Przyszła decyzja o zwrocie? Odwołaj się teraz. Od decyzji gminy, MOPS/GOPS i ZUS w sprawie 800+ masz 14 dni (art. 129 § 2 k.p.a.), od decyzji ZUS o emeryturze, rencie i świadczeniu wspierającym – miesiąc (art. 477⁹ § 1 k.p.c.). Termin liczysz od doręczenia. Sytuacja rodziny się pogorszyła? Wniosek o umorzenie lub raty złóż od razu – on nie ma terminu. Policz termin · przygotuj pismo.
Narzędzia: czy naprawdę muszę oddać? · generator pism · terminy. Działają w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.