Wzór: Odpowiedź na wezwanie do zwrotu świadczenia i wniosek o wgląd w akta

[Miejscowość], dnia [dd.mm.rrrr] r.

[Imię i nazwisko]
[Adres]
[PESEL – opcjonalnie]
[Telefon / e-mail – opcjonalnie]

[Nazwa organu – gmina, MOPS/GOPS, ZUS]
[adres]

Dotyczy: [decyzja / pismo nr … z dnia …] – zwrot [nazwa świadczenia] w kwocie [kwota] zł za okres [okres].

STANOWISKO STRONY I WNIOSEK O WGLĄD W AKTA

Nie zgadzam się z żądaniem zwrotu. Samo wezwanie nie jest decyzją – o obowiązku zwrotu organ musi rozstrzygnąć decyzją, od której przysługuje środek odwoławczy. Do czasu wydania decyzji nie uznaję należności.

Uzasadnienie

[Opisz własnymi słowami: co się zmieniło, kiedy, czy i jak to zgłosiłeś, co odpowiedział urząd.]

W przypadku podstawy z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych / art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS świadczenie jest nienależnie pobrane tylko wtedy, gdy osoba pobierająca była pouczona o braku prawa do jego pobierania. Pouczenie musi być jasne i zrozumiałe, tak by adresat wiedział, w jakich okolicznościach traci prawo do świadczenia (wyrok NSA z 6.06.2023 r., I OSK 1365/22). Prawidłowe, czytelne pouczenie jest ustawowym warunkiem żądania zwrotu z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. / art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy emerytalnej. [Usuń przy 800+, świadczeniu wspierającym i pomocy społecznej – tam ustawa nie wymaga pouczenia.]

[JEŚLI POMYLIŁ SIĘ URZĄD LUB ZUS:] Przekazałem prawdziwe informacje i nie wprowadziłem organu w błąd. Wypłata była skutkiem błędu organu. W przypadku zarzutu z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. / art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy emerytalnej warunkiem zwrotu jest uprzednie doręczenie prawidłowego pouczenia, a nie sam fakt wystąpienia błędu urzędu. [Przy 800+ i świadczeniu wspierającym: błąd ZUS wyklucza odsetki – art. 25 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci / art. 29 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym.]

[JEŚLI ŻĄDAJĄ ZWROTU DAWNYCH KWOT:] Decyzji o zwrocie nie wydaje się, jeżeli od pobrania upłynęło więcej niż [10 lat – świadczenia rodzinne (art. 30 ust. 5 u.ś.r.) i pomoc społeczna (art. 104 ust. 7 u.p.s.) / 2 lata – 800+ (art. 25 ust. 6) i świadczenie wspierające (art. 29 ust. 6 u.ś.w.)]. ZUS nie może żądać zwrotu emerytury lub renty za okres dłuższy niż 3 lata, a gdy zawiadomiłem go o zmianie – dłuższy niż 12 miesięcy (art. 138 ust. 4 ustawy emerytalnej).

Wnoszę o:

• umożliwienie mi wglądu w akta i sporządzenia kopii – w szczególności decyzji przyznającej świadczenie wraz z pouczeniem, zestawienia wypłat i moich zgłoszeń (art. 73 § 1 k.p.a.);

• umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 k.p.a.);

• umorzenie postępowania, a z ostrożności – rozważenie umorzenia należności, odroczenia lub rat [art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych / art. 104 ust. 4 w zw. z art. 98 ustawy o pomocy społecznej / art. 25 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci / art. 29 ust. 10 ustawy o świadczeniu wspierającym / art. 138 ust. 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS].

[JEŚLI OSOBA MA NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ INTELEKTUALNĄ, CHOROBĘ PSYCHICZNĄ LUB DEMENCJĘ:] Osoba, której dotyczy sprawa, nie jest w stanie samodzielnie zrozumieć pism i bronić swoich praw. [Jeśli dotyczy:] Wnoszę o doręczanie pism do rąk ustanowionego pełnomocnika lub opiekuna prawnego [imię i nazwisko, adres; załączam dokument umocowania/postanowienie sądu] oraz o wysłuchanie strony z uwzględnieniem jej stanu zdrowia. Świadomego wprowadzenia w błąd nie można przypisać bez zbadania stanu zdrowia i świadomości dowodami medycznymi (por. wyrok SN z 7.06.2011 r., II UK 327/10). Załączam dokumentację medyczną.

…………………………………
(podpis)