Pieniądze, składki, ZUS · Opublikowano: 3.11.2026 · Zaktualizowano: 5.11.2026 · Stan prawny: 3.11.2026

Świadczenie pielęgnacyjne a komornik i podatek

Świadczenia opiekuńcze mają chronić najsłabszych – dlatego komornik nie może ich zająć, a skarbówka nie pobiera od nich podatku. W praktyce bank czasem blokuje pieniądze. Oto jak to odkręcić.

Komornik: tych świadczeń nie wolno zająć

Art. 833 § 6 kodeksu postępowania cywilnego: nie podlegają egzekucji m.in.:

• świadczenia rodzinne – czyli świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek rodzinny z dodatkami,
• dodatki pielęgnacyjne (także ZUS-owski dodatek do emerytury),
• zasiłki dla opiekunów,
• świadczenia z pomocy społecznej,
• świadczenie wspierające,
• świadczenie wychowawcze (800+), „Dobry start”.

Takie samo wyłączenie obowiązuje w egzekucji prowadzonej przez urząd skarbowy (art. 10 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Konto w banku

Art. 890 § 1¹ k.p.c.: zajęcie rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze świadczeń z art. 833 § 6. Bank nie zawsze sam to rozpozna – przelew z gminy wygląda jak każdy inny.

Co zrobić:

1. Pobierz z banku historię wpływów (świadczenie z gminy/ZUS).
2. Napisz do komornika: „Wnoszę o zwolnienie spod zajęcia kwot wpływających tytułem świadczenia pielęgnacyjnego, które nie podlegają egzekucji (art. 833 § 6 i art. 890 § 1¹ k.p.c.)”. Dołącz decyzję i wyciąg.
3. Powiadom też bank (dział zajęć) – to przyspiesza.
4. Jeśli komornik odmówi lub milczy – skarga na czynność (zaniechanie) komornika do sądu rejonowego, w terminie tygodnia (art. 767 § 4 k.p.c.). Składasz ją przez komornika.

Gmina a potrącenie

Wyjątek: gmina może potrącić swój dług z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z bieżących świadczeń rodzinnych i zasiłku dla opiekuna (art. 30 ust. 6 u.ś.r.). To nie jest komornik – to rozliczenie w ramach ustawy. Jak się bronić: przedawnienie, odsetki, potrącenie.

Podatek dochodowy

Wolne od PIT są (art. 21 ust. 1 ustawy o PIT):

• pkt 8 – świadczenia rodzinne (świadczenie pielęgnacyjne, SZO, zasiłek pielęgnacyjny), dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki dla opiekunów,
• pkt 8e – świadczenie wspierające.

Nie wykazujesz ich w zeznaniu PIT i nie dostajesz PIT-11 z gminy za te kwoty. Uwaga: emerytura lub renta z dodatkiem pielęgnacyjnym jest opodatkowana (zwolniony jest sam dodatek).

Czy świadczenie liczy się do dochodu przy innych zasiłkach?

To zależy od konkretnej ustawy i świadczenia, o które się starasz – sprawdź definicję dochodu w tej ustawie albo zapytaj w OPS na piśmie. Świadczenie pielęgnacyjne od 2024 r. samo nie zależy od dochodu.

Źródła

• Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 2026 poz. 468 – art. 767, 833 § 6, 890 § 1¹.
• Ustawa o świadczeniu wspierającym, Dz.U. 2026 poz. 873 – przepisy zmieniające k.p.c. i art. 34 (zmiana art. 10 § 4 u.p.e.a.).
• Ustawa o PIT, Dz.U. 2026 poz. 592 – art. 21 ust. 1 pkt 8 i 8e.
• Ustawa o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2026 poz. 1240 – art. 30 ust. 6.