Ważność i przedłużanie · Opublikowano: 4.11.2026

Ile się czeka na orzeczenie z PZON? Terminy, zawiadomienie o zwłoce i ponaglenie

Powiatowy zespół ma na załatwienie sprawy miesiąc, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – dwa miesiące. Przewlekłość postępowania i opóźnienia nie są jednak sytuacją, którą trzeba biernie akceptować. Poznaj przysługujące Ci środki prawne: od formalnego ponaglenia po skargę na bezczynność do sądu administracyjnego.

Ile ma trwać sprawa

Ustawa o rehabilitacji odsyła do k.p.a. (art. 66 ust. 1). Według art. 35 § 3 k.p.a. sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego ma być załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowana – w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia; odwołanie – w ciągu miesiąca od jego otrzymania. Do terminu nie wlicza się m.in. opóźnień z winy strony (np. nieuzupełnione braki) ani z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5).

Gdy zespół nie zdąży, musi zawiadomić Cię o tym, podać przyczyny, nowy termin i pouczyć o prawie do ponaglenia (art. 36 § 1).

Co mówią dane

Według odpowiedzi ministerstwa na interpelację nr 17628 (10.08.2026 r.), w I półroczu 2026 r. powiatowe zespoły rozpatrzyły 444 816 wniosków:

• do 14 dni – 48 887 (11,0%),
• 15–30 dni – 94 521 (21,2%),
• 31–60 dni – 179 605 (40,4%),
• 61 dni i dłużej – 121 803 (27,4%).

W tym czasie wysłano 211 920 zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie. WZON rozpatrzyły 37 365 odwołań, z czego 73,5% dopiero po co najmniej 31 dniach; WZON wysłały w tym czasie 18 487 zawiadomień o zwłoce. Jako przyczyny opóźnień ministerstwo wskazuje między innymi duży napływ wniosków, konieczność uzupełniania dokumentacji, potrzebę udziału lekarzy specjalistów oraz lokalne braki kadrowe. Liczba wniosków: 863 656 (2023), 955 396 (2024), 952 377 (2025). Więcej: statystyki czasu oczekiwania.

Wniosek: duże obciążenie nie zwalnia z terminów. Zawiadomienie o zwłoce to obowiązek – a nie „przedłużenie z urzędu” bez końca.

Ponaglenie – kiedy i do kogo

Możesz je złożyć, gdy:

• minął termin z art. 35 albo nowy termin z zawiadomienia – bezczynność, albo
• postępowanie trwa dłużej, niż to niezbędne – przewlekłość (art. 37 § 1).

Ponaglenie składasz do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego sprawę (art. 37 § 3 pkt 1) – przy PZON: do WZON przez PZON. PZON musi je przekazać w 7 dni i ustosunkować się (§ 4), a WZON rozpatruje je w 7 dni (§ 5). W postanowieniu stwierdza bezczynność lub przewlekłość, to, czy było rażące naruszenie prawa, i zobowiązuje zespół do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie (§ 6).

Skarga do sądu administracyjnego

Jeśli ponaglenie nie pomogło, możesz złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłość do wojewódzkiego sądu administracyjnego. NSA potwierdził, że taka skarga na zespół do spraw orzekania jest dopuszczalna (wyrok z 12.03.2019 r., I OSK 1158/17, powołujący wcześniejszy wyrok I OSK 1883/10). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego bezczynność dotyczy (art. 54 § 1 p.p.s.a.), i można ją złożyć w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia (art. 53 § 2b p.p.s.a.).

Gdy zwleka WZON z odwołaniem

Masz dodatkową drogę: jeśli WZON nie wydał orzeczenia w dwóch miesiącach, możesz w każdym czasie wnieść odwołanie do sądu (art. 477⁹ § 4 k.p.c.). Sąd może zobowiązać zespół do wydania orzeczenia w terminie albo sam orzec co do istoty (art. 477¹⁴ § 3). Wzór odwołania od bezczynności WZON.

Jak chronić się przed skutkami zwłoki

• Kolejny wniosek składaj w oknie z art. 6ba – wtedy stare orzeczenie zachowuje ważność do 6 miesięcy (przedłużenie).
• Świadczenia rodzinne zależne od niepełnosprawności przyznaje się od miesiąca złożenia wniosku do PZON, jeśli wniosek do ośrodka złożysz w 3 miesiące od wydania orzeczenia (art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych).
• Przy złym stanie zdrowia wnieś o orzekanie w domu lub bez stawiennictwa.

Źródła

• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2026 poz. 143), art. 53 § 2b, art. 54 § 1
• Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1691), art. 35–37
• MRPiPS, odpowiedź na interpelację nr 17628 (10.08.2026)
• Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468), art. 477⁹, 477¹⁴
• NSA, I OSK 1158/17 (kopia treści: pelnora.app)
• Ustawa o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1240), art. 24