Odwołania i sąd · Opublikowano: 4.11.2026

Wgląd w akta sprawy w PZON i WZON: ocena lekarza orzecznika, protokół i zdanie odrębne

Uzasadnienie doręczonego orzeczenia bywa lakoniczne i nie wyjaśnia przyczyn podjętej decyzji. Rzeczywiste ustalenia znajdują się w aktach sprawy: ocenie lekarskiej, protokole oraz ewentualnym zdaniu odrębnym członka składu. Dowiedz się, jak skorzystać z prawa wglądu w akta z art. 73 k.p.a. i wykorzystać zgromadzone notatki w odwołaniu.

Twoje prawo

Art. 73 § 1 k.p.a.: strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów – także po zakończeniu postępowania. Odbywa się to w lokalu zespołu w obecności pracownika (§ 1a). Możesz żądać uwierzytelnienia kopii, jeśli uzasadnia to ważny interes (§ 2) – np. do sądu. Zespół może też udostępnić akta elektronicznie (§ 3). K.p.a. stosuje się w sprawach orzekania z mocy art. 66 ust. 1 ustawy o rehabilitacji.

Przed wydaniem orzeczenia zespół powinien umożliwić Ci wypowiedzenie się co do zebranych dowodów (art. 10 § 1 k.p.a.).

Co jest w aktach i na co patrzeć

• Ocena stanu zdrowia sporządzona przez lekarza przewodniczącego składu (§ 8 ust. 1 rozporządzenia) – opis badania, rozpoznania, rokowania. Czy zgadza się z Twoją dokumentacją? Czy coś pominięto?
• Oceny innych członków składu (psycholog, pedagog, doradca zawodowy, pracownik socjalny).
• Protokół z posiedzenia (§ 7 ust. 4) – co zapisano z Twoich słów? Czy zapisano „samodzielny”, choć mówiłeś, że potrzebujesz pomocy?
• Zdanie odrębne (§ 9 ust. 3) – członek składu, który ocenił inaczej, musi zgłosić je na piśmie z uzasadnieniem. To złoto dla odwołania: zacytuj je.
• Dokumenty, które złożyłeś – czy wszystkie są w aktach?
• Wyniki specjalistycznych badań z WZON (art. 6b¹ ust. 6 ustawy – na wniosek wydaje się kopie wyników).

Jak to wykorzystać

1. Wypisz rozbieżności: „lekarz zapisał, że chodzi samodzielnie, a w dokumentacji z [data] – porusza się z balkonikiem”.
2. W odwołaniu do WZON postaw zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. (niewyjaśnienie sprawy, pominięcie dowodów) i § 13 ust. 4 rozporządzenia (wadliwe uzasadnienie).
3. Zdanie odrębne – zacytuj i wnieś, by WZON się do niego odniósł.
4. W sądzie – akta trafiają do sądu z odwołaniem (art. 477⁹ § 2 k.p.c.); możesz je przejrzeć w czytelni sądu lub przez Portal Informacyjny Sądów Powszechnych.

Jak złożyć wniosek

Najprościej: zadzwoń i umów termin, a na piśmie złóż krótki wniosek: „Na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. wnoszę o udostępnienie akt sprawy [numer] do wglądu i sporządzenia kopii / zdjęć”. Samodzielne wykonanie fotokopii aparatem w telefonie podczas wglądu w lokalu zespołu (art. 73 § 1 k.p.a.) to praktyczny i bezpłatny sposób utrwalenia zawartości akt. Gotowe pismo: wzór wniosku o wgląd w akta.

Odmowa jest możliwa tylko wyjątkowo (art. 74 k.p.a., m.in. informacje niejawne lub ważny interes państwowy) i następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 74 § 2). W sprawach o orzeczenie taka sytuacja praktycznie nie powinna się zdarzyć – jeśli zespół odmawia ustnie, poproś o postanowienie na piśmie.

Pełnomocnik i opiekun

Wgląd może zrobić Twój pełnomocnik – osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych (art. 33 § 1 k.p.a.) z pisemnym pełnomocnictwem. Rodzic dziecka działa jako przedstawiciel ustawowy.

Kopia dokumentacji także na podstawie RODO

Niezależnie od k.p.a. masz prawo dostępu do swoich danych osobowych na podstawie art. 15 RODO – k.p.a. wprost stanowi, że art. 73 § 1 tego prawa nie narusza (art. 74a k.p.a.). W praktyce wystarczy jednak wniosek z art. 73 – szybciej dostaniesz komplet akt sprawy.

Źródła

• Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1691), art. 10, 33, 73, 74, 77, 80
• Rozporządzenie w sprawie orzekania (t.j. Dz.U. 2026 poz. 677), § 7, 8, 9, 13
• Ustawa o rehabilitacji (t.j. Dz.U. 2026 poz. 884), art. 6b¹, 66