Badanie w domu, badanie zdalne i niestawiennictwo na badaniu ZUS
Niestawienie się na badaniu może skutkować umorzeniem postępowania lub wstrzymaniem wypłaty renty. Jeżeli stan zdrowia nie pozwala Ci dotrzeć na miejsce, złóż wniosek o badanie w domu lub o wyznaczenie nowego terminu wraz z zaświadczeniem lekarskim.
Badanie w miejscu pobytu
Jeśli stan zdrowia nie pozwala Ci zgłosić się na badanie (np. leżysz, jesteś w hospicjum lub szpitalu), poproś o badanie w miejscu pobytu. Dołącz zaświadczenie lekarza prowadzącego, że nie możesz stawić się osobiście.
Od 1 stycznia 2027 r. zasada jest zapisana wprost w ustawie: jeśli stan zdrowia stwierdzony w zaświadczeniu lekarza prowadzącego (wystawionym nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku) uniemożliwia osobiste zgłoszenie się, badanie może odbyć się w miejscu pobytu – za Twoją zgodą (art. 85c ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Orzeczenie bez badania i badanie zdalne
Od 1 stycznia 2027 r. ustawa wprost pozwala wydać orzeczenie na podstawie samej dokumentacji, jeśli umożliwia ona prawidłową i kompleksową ocenę. Badanie może też odbyć się zdalnie (teleporada, wideo), gdy taki sposób pozwala na prawidłową ocenę (art. 85d ust. 3 i 6). Jeśli uważasz, że bez bezpośredniego badania lekarz nie zobaczy Twoich ograniczeń – napisz to i poproś o badanie osobiste.
Niestawiennictwo – skutki
- Gdy pobierasz świadczenie i bez uzasadnionej przyczyny nie poddasz się badaniu mimo wezwania, ZUS wstrzymuje wypłatę (art. 134 ust. 1 pkt 3 ustawy o FUS).
- Od 2027 r.: jeśli w ciągu 7 dni od wyznaczonego terminu badania (albo od ustania przyczyny nieobecności) złożysz wniosek i uprawdopodobnisz, że nie stawiłeś(-aś) się bez swojej winy, ZUS wyznaczy nowy termin. Jeśli nie złożysz wniosku w terminie – ZUS umorzy postępowanie albo wstrzyma wypłatę (art. 85c ust. 7–8).
Policz te 7 dni w kalkulatorze terminów.
Jak usprawiedliwić
- Zadzwoń lub napisz do ZUS przed terminem, jeśli wiesz, że nie przyjdziesz.
- Złóż pismo z prośbą o nowy termin albo badanie w domu, z zaświadczeniem lekarskim (np. pobyt w szpitalu, zaostrzenie choroby, brak transportu przy niepełnosprawności ruchowej).
- Zachowaj dowód złożenia (potwierdzenie z eZUS, potwierdzenie nadania listu lub kopię pisma z pieczątką).
Do 31 grudnia 2026 r.
Do końca 2026 r. szczegółowe zasady (wezwania, badania w miejscu pobytu, skutki nieobecności) określa rozporządzenie w sprawie orzekania o niezdolności do pracy. W praktyce działaj tak samo: usprawiedliwiaj nieobecność jak najszybciej, na piśmie, z dokumentem.
Źródła
- Ustawa z 18.12.2025 r. (Dz.U. 2026 poz. 26) – art. 85c, 85d ustawy o s.u.s. (od 1.01.2027)
- Ustawa o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749 ze zm.), art. 134
Czytaj dalej
Narzędzia (działają tylko w Twojej przeglądarce, nic nie wysyłają): kwestionariusz potrzeb i wymaganego stażu · generator pism · kalkulator terminów · lista przed badaniem · pytania i odpowiedzi.