Ważność i przedłużanie · Opublikowano: 4.11.2026

Pogorszenie stanu zdrowia w okresie ważności orzeczenia: kiedy i jak złożyć nowy wniosek

Nie musisz czekać na upływ terminu ważności posiadanego orzeczenia, jeśli Twój stan zdrowia uległ istotnemu pogorszeniu. Przepisy umożliwiają wystąpienie z nowym wnioskiem w każdym czasie, o ile zmiana zostanie potwierdzona nową dokumentacją medyczną. Dowiedz się, jak przygotować wniosek, by uniknąć decyzji odmownej na podstawie § 15 rozporządzenia.

Podstawa prawna

Art. 6ba ust. 3 ustawy o rehabilitacji: w przypadku zmiany stanu zdrowia osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności może w okresie ważności tego orzeczenia wystąpić z wnioskiem o wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. Wniosek mogą złożyć też przedstawiciel ustawowy, ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych (art. 6ba ust. 4).

Uwaga na § 15

Rozporządzenie w sprawie orzekania, § 15: jeśli dołączona dokumentacja medyczna i badanie nie wskazują na zmianę stanu zdrowia, zespół wydaje orzeczenie o odmowie wydania orzeczenia. Twoje dotychczasowe orzeczenie wtedy nadal obowiązuje, ale tracisz czas. Dlatego:

dołącz nowe dokumenty – z okresu po ostatnim orzeczeniu: nowe rozpoznania, hospitalizacje, wyniki badań pokazujące postęp, nowe leczenie, sprzęt,
poproś lekarza o wyraźne zdanie: „stan zdrowia pogorszył się od [data], obecnie …”,
w opisie funkcjonowania porównaj: co osoba robiła sama w dniu ostatniej komisji, a czego nie zrobi dziś.

Wniosek, odwołanie czy czekanie?

Sytuacja	Co zrobić
Orzeczenie doręczono mniej niż 14 dni temu i jest złe	Odwołanie do WZON – nie nowy wniosek (odwołanie)
Orzeczenie jest ostateczne, ale stan pogorszył się później	Wniosek z art. 6ba ust. 3
Orzeczenie było złe od początku, termin minął, a stan się nie zmienił	Rozważ środki nadzwyczajne albo kolejny wniosek przed końcem ważności
Do końca ważności zostały mniej niż 2 miesiące	Zwykły kolejny wniosek z art. 6ba ust. 1 (przedłużenie)
Sprawa jest w sądzie	Złóż sądowi nowe dokumenty i zapytaj pełnomocnika lub punkt pomocy prawnej, czy równolegle złożyć nowy wniosek do PZON

Czy można dostać niższy stopień?

Zespół orzekający ocenia stan aktualny na dzień badania. Jeżeli jednak zgromadzona dokumentacja nie potwierdza zmiany, § 15 rozporządzenia nakazuje odmowę wydania nowego orzeczenia, a nie obniżenie dotychczasowego stopnia. Gdy mimo pogorszenia dostaniesz orzeczenie gorsze niż dotychczasowe – odwołaj się w 14 dni: obniżenie stopnia lub odmowa.

Typowe sytuacje

Po udarze osoba z umiarkowanym stopniem przestaje samodzielnie chodzić – wniosek o znaczny, pkt 7 i pkt 9 (karta parkingowa).
U dziecka rozpoznano kolejną chorobę (np. padaczkę obok autyzmu) – wniosek o dopisanie symbolu i pkt 7/8.
Postęp otępienia – wniosek o znaczny stopień, zawsze z wnioskiem o udział i wysłuchanie opiekuna.

Świadczenie wspierające

Przy zmianie zdolności do samodzielnego funkcjonowania możesz też w każdym czasie wnieść o nową decyzję o poziomie potrzeby wsparcia (art. 6b⁶ ust. 1 ustawy). Zob. orzeczenie a świadczenie wspierające.

Krok po kroku

Zbierz dokumenty z okresu po ostatnim orzeczeniu i poproś lekarza o zaświadczenie opisujące zmianę (nie starsze niż 3 miesiące – § 6 ust. 2 rozporządzenia).
Przejdź kwestionariusz – porównaj obecne ograniczenia z tymi z dnia poprzedniej komisji.
We wniosku zaznacz, że składasz go z powodu zmiany stanu zdrowia (art. 6ba ust. 3), i dołącz opis funkcjonowania z kolumną „wtedy / teraz”.
Wnieś o wskazania, które teraz są potrzebne (pkt 7, 9 itp.) i – jeśli stan nie rokuje poprawy – o orzeczenie na stałe.
Po orzeczeniu sprawdź każdy punkt i w razie potrzeby odwołaj się w 14 dni.

Źródła

Czytaj dalej

Narzędzia (działają tylko w Twojej przeglądarce): kwestionariusz – jaki stopień i jakie wskazania · generator pism · kalkulator terminów · pytania i odpowiedzi.