Podatek od spadku: grupy, kwoty wolne, stawki
O podatku decyduje pokrewieństwo ze zmarłym. Najbliżsi nie płacą nic po zgłoszeniu SD-Z2. Bratanek po cioci, szwagier czy przyjaciel – płacą po przekroczeniu kwoty wolnej, według skali.
Grupy podatkowe
Grupę ustala się według osobistego stosunku do zmarłego (art. 14 ustawy o podatku od spadków i darowizn):
| Grupa | Kto | Kwota wolna (art. 9) |
|---|---|---|
| zerowa (zwolnienie, art. 4a) | małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha – po zgłoszeniu SD-Z2 | całość zwolniona |
| I | jak wyżej (gdy nie zgłosili w terminie) oraz zięć, synowa, teściowie | 36 120 zł |
| II | zstępni rodzeństwa (bratanek, siostrzenica), rodzeństwo rodziców (ciocia, wujek), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa (szwagier, bratowa), rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych | 27 090 zł |
| III | wszyscy inni – kuzyni, partner bez ślubu, przyjaciele | 5 733 zł |
Kwotę wolną liczy się łącznie z tym, co dostałeś od tej samej osoby w roku nabycia i 5 latach wcześniej (art. 9 ust. 2).
Stawki (art. 15)
Opodatkowana jest nadwyżka ponad kwotę wolną:
| Nadwyżka | Grupa I | Grupa II | Grupa III |
|---|---|---|---|
| do 10 278 zł | 3% | 7% | 12% |
| 10 278–20 556 zł | 308,30 zł + 5% nadwyżki ponad 10 278 zł | 719,50 zł + 9% | 1 233,40 zł + 16% |
| ponad 20 556 zł | 822,20 zł + 7% nadwyżki ponad 20 556 zł | 1 644,50 zł + 12% | 2 877,90 zł + 20% |
Przykłady
Bratanek dziedziczy po cioci 200 000 zł (grupa II). Podstawa: 200 000 − 27 090 = 172 910 zł. Podatek: 1 644,50 + 12% × (172 910 − 20 556) = 1 644,50 + 18 282,48 = ok. 19 927 zł.
Zięć dziedziczy z testamentu po teściowej 100 000 zł (grupa I). Podstawa: 63 880 zł. Podatek: 822,20 + 7% × 43 324 = ok. 3 855 zł.
Przyjaciel dziedziczy z testamentu 100 000 zł (grupa III). Podstawa: 94 267 zł. Podatek: 2 877,90 + 20% × 73 711 = ok. 17 620 zł.
Syn dziedziczy mieszkanie po ojcu. Grupa zerowa: SD-Z2 w 6 miesięcy – 0 zł. Bez zgłoszenia w terminie – podatek jak w grupie I (chyba że urząd przywróci termin na podstawie art. 4c z uwagi na brak winy).
Podstawę i podatek zaokrągla się do pełnych złotych.
Od czego liczy się wartość
Od czystej wartości: wartość rynkowa rzeczy według stanu z dnia nabycia i cen z dnia powstania obowiązku podatkowego, minus długi i ciężary (art. 7). Odliczysz m.in.:
- długi zmarłego, które przejmujesz,
- koszty ostatniej choroby i opieki niepokryte za życia,
- koszty pogrzebu z nagrobkiem – w zwyczajowym zakresie, jeśli nie pokrył ich majątek zmarłego ani zasiłek pogrzebowy,
- koszty postępowania spadkowego, zachowek, zapisy i polecenia (art. 7 ust. 3).
Ulga mieszkaniowa – 110 m²
Grupa I i II (a grupa III – tylko gdy opiekowała się zmarłym na podstawie umowy z podpisem notarialnie poświadczonym przez co najmniej 2 lata) nie wlicza do podstawy mieszkania lub domu do 110 m² powierzchni użytkowej (art. 16), jeśli łącznie:
- nie masz innego mieszkania lub domu (albo przekażesz je zstępnym, gminie lub Skarbowi Państwa w 6 miesięcy),
- nie masz spółdzielczego prawa do lokalu ani najmu (albo z nich zrezygnujesz w 6 miesięcy),
- zamieszkasz z zameldowaniem na pobyt stały w odziedziczonym lokalu i nie sprzedasz go przez 5 lat.
Sprzedaż przed upływem 5 lat odbiera ulgę – chyba że sprzedajesz udział innemu spadkobiercy (art. 16 ust. 7).
Zeznanie SD-3
Kto płaci podatek, składa SD-3 w miesiąc od uprawomocnienia postanowienia albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia (art. 17a ust. 1). Urząd wydaje decyzję, a podatek płacisz w 14 dni od jej doręczenia. Nie zgadzasz się z wyceną lub wyliczeniem – odwołanie w 14 dni do dyrektora izby administracji skarbowej przez urząd, który wydał decyzję.
Sprzedaż przed rozliczeniem
Notariusz przy sprzedaży odziedziczonej rzeczy może wymagać zaświadczenia z urzędu skarbowego, że podatek zapłacono albo nabycie jest zwolnione (art. 19 ust. 6–7). Złóż SD-Z2 lub SD-3 z wyprzedzeniem. O podatku dochodowym od sprzedaży – sprzedaż odziedziczonego mieszkania.
Czytaj dalej
Sąd odmówił zgody na odrzucenie spadku za dziecko, nie zatwierdził uchylenia się, stwierdził nabycie spadku niezgodnie z prawdą? Nie czekaj. Wniosek o uzasadnienie: tydzień od ogłoszenia (od doręczenia – gdy postanowienie zapadło na posiedzeniu niejawnym). Apelacja: 2 tygodnie (lub 3 tygodnie, jeśli sąd w pouczeniu wskaże przedłużony termin uzasadnienia – art. 369 § 1 i § 1¹ w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, przez sąd, który je wydał. Postanowienie referendarza – skarga w tydzień. W sprawach spadkowych od postanowienia sądu II instancji przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego – 2 miesiące, przez adwokata lub radcę (art. 519¹ § 1 i art. 398⁵ k.p.c.; nie w sprawach o spis inwentarza i zabezpieczenie spadku). Prawomocne stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia można zmienić w osobnym postępowaniu (art. 679 k.p.c.). Komornik ściąga dług zmarłego mimo odrzucenia – powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 k.p.c.). Policz termin · przygotuj pismo.
Narzędzia: co zrobić po śmierci bliskiego – lista zadań z datami · kalkulator terminów spadkowych · generator pism. Działają w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.