Spadki – po stronie spadkobiercy: odrzucenie, długi, formalności, podatek
Co zrobić po śmierci bliskiego, jak nie przejąć długów, jak odrzucić spadek za siebie i za dzieci, kiedy notariusz, a kiedy sąd, jak nie zapłacić podatku i kiedy sprzedać odziedziczone mieszkanie bez PIT. Stan prawny: 3.11.2026.
Masz 6 miesięcy
Od dnia, w którym dowiedziałeś się, że dziedziczysz, masz pół roku na decyzję. Jeśli nic nie zrobisz, przyjmiesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza – za długi odpowiesz do wartości spadku. Jeśli długi są większe niż majątek, odrzuć spadek – i od razu za swoje niepełnoletnie dzieci, bo to na nie przejdzie.
Narzędzia
Co zrobić po śmierci bliskiego
Kwestionariusz: decyzja o spadku i lista spraw z datami – ZUS, bank, notariusz, urząd skarbowy.
Kalkulator terminów
Odrzucenie (z zawieszeniem dla dziecka), odrzucenie po terminie, SD-Z2, zachowek, PIT. Eksport do kalendarza.
Generator pism
10 pism: odrzucenie spadku, zgoda sądu dla dziecka, spis inwentarza, zachowek, SD-Z2.
Koszty i dane
Sąd 100 zł, notariusz od 5.11.2026, kwoty wolne od podatku, zasiłek pogrzebowy 7000 zł.
Na skróty
Pierwsze kroki
Co zrobić po śmierci bliskiego – formalności krok po kroku
Pierwsze dni, zasiłek pogrzebowy 7000 zł, bank, 6 miesięcy na decyzję o spadku, odrzucenie za dzieci, notariusz albo sąd, SD-Z2, sprzedaż mieszkania – po kolei i z terminami.
Kto dziedziczy, gdy nie ma testamentu – kolejność i udziały
Dziedziczenie ustawowe krok po kroku: dzieci i małżonek, wnuki w miejsce zmarłego rodzica, rodzice i rodzeństwo, dziadkowie, gmina. Udziały z przykładami i co zmienia odrzucenie spadku.
Pieniądze zmarłego: bank, zasiłek pogrzebowy i niewypłacona emerytura
Co wypłaci bank przed sprawą spadkową (koszty pogrzebu, dyspozycja na wypadek śmierci), zasiłek pogrzebowy 7000 zł z ZUS w 12 miesięcy i niewypłacona emerytura dla rodziny.
Przyjąć czy odrzucić
Odrzucenie spadku krok po kroku
Jak odrzucić spadek u notariusza albo w sądzie: dokumenty, koszt od 5.11.2026 (100 zł + VAT u notariusza, 100 zł w sądzie), pełnomocnik, odrzucenie z zagranicy, co potem z dziećmi i rodziną.
Termin na odrzucenie spadku – 6 miesięcy, ale od kiedy?
6 miesięcy liczy się od dowiedzenia się o tytule powołania, nie zawsze od śmierci. Przykłady dla dzieci, wnuków, rodzeństwa, testamentu; koniec w weekend; wniosek do sądu w ostatnim dniu.
Odrzucenie spadku w imieniu niepełnoletniego dziecka
Kiedy rodzice odrzucą spadek za dziecko u notariusza bez sądu (art. 101 § 4 k.r.o.), kiedy potrzebny wniosek o zgodę, jak go napisać, ile kosztuje i dlaczego termin wtedy stoi.
Przyjęcie spadku wprost czy z dobrodziejstwem inwentarza
Trzy wybory: przyjęcie proste, z dobrodziejstwem inwentarza, odrzucenie. Kiedy każdy się opłaca, co się dzieje, gdy nic nie zrobisz, i jak naprawdę działa ograniczenie odpowiedzialności za długi.
Długi
Długi zmarłego: co robić, gdy wierzyciel się odzywa
Kto odpowiada za długi zmarłego i do jakiej kwoty, solidarność do działu, przedawnienie, wezwanie od windykacji, nakaz zapłaty, klauzula na spadkobiercę i komornik – co zrobić na każdym etapie.
Jak sprawdzić długi zmarłego
Gdzie szukać długów zmarłego w 6 miesięcy: korespondencja, bank, księga wieczysta, KRZ, CEIDG i KRS, ZUS, urząd skarbowy, komornik, biura informacji gospodarczej, spis inwentarza przez komornika.
Odrzucenie spadku po terminie – czy się da?
Po 6 miesiącach odrzucisz spadek tylko przez sąd: uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia z powodu błędu lub groźby. Rok od wykrycia błędu, co to błąd, wniosek, orzeczenia SN.
Spis inwentarza czy wykaz inwentarza?
Wykaz robisz sam (sąd lub notariusz), spis robi komornik na wniosek do sądu (100 zł) lub wprost do komornika. Kiedy co wybrać, co wpisać, wartości z dnia śmierci i co grozi za pominięcie.
Formalności
Dział spadku – jak podzielić majątek między spadkobierców
Umowny dział u notariusza (przy nieruchomości – akt notarialny) albo sądowy (500 zł, zgodny wniosek 300 zł). Spłaty i dopłaty do 10 lat, długi przed i po dziale, PIT i podatek od spadków.
Sąd czy notariusz: stwierdzenie nabycia spadku a akt poświadczenia dziedziczenia
Oba dokumenty mają tę samą moc. Notariusz – jednego dnia, gdy wszyscy są zgodni (od 5.11.2026 do 400 zł netto + VAT). Sąd – 100 zł, przy sporze lub braku kontaktu. Dokumenty, terminy.
Zachowek
Zachowek: kto, ile i jak go dochodzić
Zachowek należy się dzieciom, wnukom, małżonkowi i rodzicom pominiętym w testamencie lub darowiznach: ½ albo ⅔ udziału ustawowego. Liczenie z darowiznami, przedawnienie 5 lat, wezwanie, pozew, raty.
Podatki
Podatek od spadku: grupy, kwoty wolne, stawki
Grupa zerowa nie płaci (SD-Z2). I grupa – kwota wolna 36 120 zł, II – 27 090 zł, III – 5 733 zł; stawki 3–20%. Kto w której grupie, przykłady wyliczeń, ulga mieszkaniowa 110 m², SD-3 w miesiąc.
SD-Z2: zgłoszenie spadku do urzędu skarbowego
Najbliżsi nie płacą podatku od spadku, jeśli złożą SD-Z2 w 6 miesięcy od postanowienia sądu lub aktu poświadczenia dziedziczenia. Kto, kiedy, co wpisać, kiedy nie trzeba, spóźnienie i nowy art. 4c.
Sprzedaż odziedziczonego mieszkania a podatek dochodowy
5 lat liczy się od końca roku, w którym nieruchomość nabył zmarły. Wcześniej – 19% od dochodu, PIT-39 do 30 kwietnia, koszty, ulga mieszkaniowa 3 lata. Spłata rodzeństwa a nowy termin.
Spadkobierca z niepełnosprawnością intelektualną, chorobą psychiczną albo demencją? W sprawie o zgodę sądu, o stwierdzenie nabycia spadku i u notariusza wnieś o jego wysłuchanie w miejscu pobytu i o udział bliskiej osoby, która się nim opiekuje – jako uczestnika albo świadka. Gdy osoba nie jest w stanie złożyć oświadczenia, a trzeba odrzucić spadek, potrzebny jest przedstawiciel: opiekun albo kurator.
Opiekujesz się osobą z niepełnosprawnością? Spadek po rodzicu nie odbiera jej świadczenia wspierającego – nie zależy ono od dochodu ani majątku. Czym jest świadczenie wspierające · kalkulator punktów.
Sąd odmówił zgody na odrzucenie spadku za dziecko, nie zatwierdził uchylenia się, stwierdził nabycie spadku niezgodnie z prawdą? Nie czekaj. Wniosek o uzasadnienie: tydzień od ogłoszenia (od doręczenia – gdy postanowienie zapadło na posiedzeniu niejawnym). Apelacja: 2 tygodnie (lub 3 tygodnie, jeśli sąd w pouczeniu wskaże przedłużony termin uzasadnienia – art. 369 § 1 i § 1¹ w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, przez sąd, który je wydał. Postanowienie referendarza – skarga w tydzień. W sprawach spadkowych od postanowienia sądu II instancji przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego – 2 miesiące, przez adwokata lub radcę (art. 519¹ § 1 i art. 398⁵ k.p.c.; nie w sprawach o spis inwentarza i zabezpieczenie spadku). Prawomocne stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia można zmienić w osobnym postępowaniu (art. 679 k.p.c.). Komornik ściąga dług zmarłego mimo odrzucenia – powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 k.p.c.). Policz termin · przygotuj pismo.
Nasze zasady
Każdy przepis, kwota i orzeczenie ma źródło: Dziennik Ustaw, Sejm, ZUS, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Sprawiedliwości, orzeczenia z sygnaturą. Gdy czegoś nie da się potwierdzić – nie piszemy tego. To nie jest porada prawna; w trudnej sprawie skorzystaj z bezpłatnej pomocy prawnej.