Zwolnienie z funkcji opiekuna i koniec opieki – co trzeba zrobić
Nie musisz być opiekunem do końca życia, jeśli nie dajesz rady. Ale nie wystarczy przestać – trzeba złożyć wniosek, prowadzić pilne sprawy do czasu następcy i rozliczyć się z sądem.
Zwolnienie na Twój wniosek
Z ważnych powodów sąd opiekuńczy może zwolnić opiekuna z opieki na jego żądanie (art. 169 § 1 k.r.o.; to samo dla kuratora – art. 178 § 2). Ważne powody to np.:
- Twoja choroba, niepełnosprawność, wiek,
- przeprowadzka daleko od podopiecznego,
- obowiązki wobec własnych dzieci lub innej osoby wymagającej opieki,
- konflikt z podopiecznym albo rodziną, który uniemożliwia działanie,
- wypalenie – opisane konkretnie, najlepiej z zaświadczeniem lekarskim.
Napisz, co robiłeś dotąd i dlaczego dalej nie możesz. Jeśli znasz kogoś, kto przejmie opiekę – podaj go we wniosku i dołącz jego pisemną zgodę. Gdy kandydata nie ma, sąd zwróci się do ośrodka pomocy społecznej (art. 149 § 3 w zw. z art. 175 k.r.o.).
Generator: wniosek o zwolnienie z opieki
Zwolnienie z urzędu
Sąd zwolni opiekuna, gdy z powodu przeszkód faktycznych lub prawnych nie jest zdolny do sprawowania opieki albo dopuszcza się czynów lub zaniedbań naruszających dobro podopiecznego (art. 169 § 2 k.r.o.). O zwolnienie może wnioskować także podopieczny, rodzina, DPS, OPS – sąd działa wtedy z urzędu.
Do czasu następcy
Jeśli sąd nie postanowi inaczej, musisz prowadzić pilne sprawy aż do objęcia opieki przez nowego opiekuna (art. 169 § 3). Nie zostawiaj podopiecznego bez opłat za DPS, leków, odbioru renty.
Opieka ustaje sama
- uchylenie ubezwłasnowolnienia albo zmiana z całkowitego na częściowe – opieka ustaje z mocy prawa (art. 177 k.r.o.); przy zmianie na częściowe sąd ustanawia kuratora,
- uchylenie ubezwłasnowolnienia częściowego – kuratela ustaje z mocy prawa (art. 181 § 2),
- śmierć podopiecznego.
Rachunek końcowy w 3 miesiące
W razie zwolnienia lub ustania opieki składasz w ciągu 3 miesięcy rachunek końcowy z zarządu majątkiem (art. 172 k.r.o.) – według zasad rachunku rocznego: stan na początek, wpływy, wydatki, stan na dzień ustania. Sąd może zwolnić Cię z tego obowiązku (art. 173) – napisz o to, gdy majątku nie było. Wzór rachunku końcowego · kalendarz policzy termin.
Wydanie majątku
Niezwłocznie oddajesz zarządzany majątek podopiecznemu, nowemu opiekunowi albo spadkobiercom (art. 174). Jeżeli ktoś nie może od razu przejąć zarządu, prowadzisz dalej pilne sprawy majątkowe, chyba że sąd postanowi inaczej (art. 171). Po śmierci podopiecznego pieniądze z jego konta należą do spadku – nie wypłacaj ich sobie ani rodzinie bez podstawy. Wyjątek: koszty pogrzebu możesz potem odzyskać ze spadku (art. 922 § 3 k.c.).
Twoje roszczenia po zakończeniu
- wynagrodzenie jednorazowe w dniu ustania opieki lub zwolnienia (art. 162 § 1) – również po śmierci podopiecznego (SN, III CZP 9/16),
- zwrot nakładów i wydatków – przedawnia się po 3 latach od ustania opieki lub zwolnienia (art. 163 § 2).
Pamiętaj też o drugiej stronie: roszczenie podopiecznego (lub jego spadkobierców) o naprawienie szkody wyrządzonej nienależytą opieką przedawnia się po 3 latach od ustania opieki lub zwolnienia (art. 164).
Czytaj dalej
Sąd ubezwłasnowolnił wbrew woli, oddalił wniosek albo odmówił zgody? Nie czekaj. Wniosek o uzasadnienie: tydzień od ogłoszenia (od doręczenia – gdy postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym). Apelacja: 2 tygodnie (lub 3 tygodnie przy przedłużonym uzasadnieniu, zgodnie z pouczeniem sądu – art. 369 § 1 i § 1¹ k.p.c.) od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, przez sąd, który je wydał. Postanowienie referendarza – skarga w tydzień. Zażalenie – tydzień. Termin minął bez Twojej winy – wniosek o przywrócenie w tydzień od ustania przeszkody (art. 168–169 k.p.c.). Prawomocne ubezwłasnowolnienie zawsze można zmienić lub uchylić, gdy zmieni się stan zdrowia (art. 559 k.p.c.); od postanowienia sądu II instancji w sprawie o ubezwłasnowolnienie przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego (art. 519¹ § 1 k.p.c.) – w 2 miesiące od doręczenia, przez adwokata lub radcę prawnego (w sprawach opiekuńczych, np. o zezwolenie, kasacji nie ma – art. 519¹ § 2). Jak się odwołać · policz termin · przygotuj apelację.
Narzędzia: czy potrzebne jest ubezwłasnowolnienie, czy wystarczy pełnomocnictwo · generator pism · kalendarz terminów opiekuna. Działają w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.